IsDB-bezoek: Dollarleningen en pijnlijke les voor Santokhi

Muhammad Al Jasser, de president van de Islamic Development Bank (IsDB), was vorige week in Suriname voor besprekingen met de regering. Behalve dat hij leningen toezegde van ruim 260 miljoen US dollar voor uiteenlopende projecten, gaf hij ook tal van dringende adviezen. En las hij president Chandrikapersad Santokhi als een schoolkind pijnlijk de les.

Tekst Armand Snijders

Beeld dWT archief/CDS

Het was eigenlijk al een klein wonder dat Al Jasser een bezoek bracht aan Suriname. Maar de uitglijder van minister Albert Ramdin van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking van vorig jaar mei, die tijdens zijn bezoek aan Israël zei dat Suriname ‘op termijn’ een ambassade in Jeruzalem zou openen, had gelukkig geen consequenties. Hoewel de hele moslimwereld op zijn achterste benen stond naar aanleiding van die onzinnige bewering van Ramdin.

De Surinaamse regering distantieerde zich openlijk van zijn uitspraken en Santokhi viel zijn protegé af en wist zich uit deze netelige kwestie te redden door te zeggen dat Suriname helemaal geen geld heeft om een ambassade in het Midden-Oosten te openen. Dus voor één keer had het staatshoofd baat bij de penibele financiële situatie van het land.

Wars van politieke bemoeienis

Uiteindelijk was vooral de relatie met Israël verslechterd en liepen de verhoudingen met de moslimlanden ongestoord door. De IsDB is wars van politieke bemoeienis, dus ongeacht de uitkomst van deze rel zou het Suriname blijven steunen.

Maar het bezoek van Al Jasser kreeg slechts beperkt de aandacht van de communicatiediensten van de overheid en de president. Terwijl toch bekend werd gemaakt door Al Jasser dat zijn bank ruim 260 miljoen US dollar voor uiteenlopende projecten beschikbaar zal stellen.

Een week eerder, toen bekend werd dat de Raad van Bestuur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) akkoord was gegaan met de derde tranche van 53 miljoen US dollar, werd dat via de propagandakanalen rondgebazuind alsof het land de jackpot had gewonnen. Terwijl juist dankzij die IMF-leningen de bevolking de duimschroeven worden aangedraaid. Het geeft de burgers maar weinig lucht. Terwijl de projecten die de IsDB financiert doorgaans (delen van) de samenleving ten goede komen.

Zo zijn er in de afgelopen twintig jaar onder meer tal van scholencomplexen en internaten met geld van deze financiële instelling opgezet en is er veel gedaan op het gebied van de gezondheidszorg. Toch wordt er maar mondjesmaat bericht over de toekomstige projecten van de IsDB. Vanwaar dit grote verschil wat enthousiasme betreft?

Surinaamse bureaucratie

De oorzaak moet waarschijnlijk worden gezocht in het feit dat Al Jasser zich tijdens zijn ‘beleefdheidsbezoek’ aan Santokhi behoorlijk kritisch uitliet over de Surinaamse bureaucratie. Overigens, zo werd het niet gesteld, maar een goed verstaander heeft een half woord nodig. De Communicatiedienst Suriname schreef dat “hoewel Santokhi niet altijd tevreden is over de voortgang van zaken, Suriname zich volledig heeft gecommitteerd aan samenwerking”.

Eén van de prioriteiten die de president benoemde is het Affordable Housing Project (AHP). “Het staatshoofd uitte daarover zijn misnoegen over de vertraging in het bouwen van huizen om de woningnood te verlichten. Hij hoopt dat het bezoek van de IsDB-president zal bijdragen aan de voortgang van dit project”, aldus de CDS.

Project Management Office

Al Jasser sloeg daarop direct terug en zei dat er verschillende factoren zijn die vertragingen in projecten kunnen veroorzaken, waaronder bureaucratische problemen, gebrek aan uitvoeringscapaciteit en het vertrek van gekwalificeerd personeel. Ofwel, allerlei zaken waar de regering al bij haar aantreden werk van zou maken, maar die door politieke onwil niet van de grond komen.

Er zou volgens de topman een goed functionerend Project Management Office moeten worden opgezet, “Dat is essentieel is voor een efficiënt verloop van projecten. Een project dat niet is afgerond, is als een stigma voor ons. We zijn geen commerciële bank, maar een ontwikkelingsbank die er is om te helpen.”

De IsDB staat volgens hem klaar om de projecten af te handelen, zodra aan alle voorwaarden is voldaan, voegde Al Jasser daar nog aan toe. In feite zei hij dat Suriname eerst zijn eigen zaakjes op orde moet hebben alvorens geld gaat worden gestopt in projecten.

Nieuw ziekenhuis

In het verleden zijn door Surinaamse tekortkomingen heel wat IsDB-projecten voortijdig gestrand. Meest opvallende voorbeeld was de nieuwbouw Academisch Medisch Centrum (AMC), waarbij op de plek waar nu het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) staat een compleet nieuw ziekenhuis zou verrijzen.

Toenmalig president Desi Bouterse gaf het starsein daarvoor in oktober 2014, maar de stekker werd daar na vier jaar geruzie door de IsDB uitgetrokken omdat de regering de oorspronkelijk plannen eigenhandig had gewijzigd en het AMC kleiner van opzet zou worden. Daardoor werd er geen steen gelegd en was er in 2020 geen nieuwe instelling die volgens planning kon worden geopend.

Echter, vorige week is afgesproken dat Suriname nog dit jaar een nieuw projectvoorstel mag indienen om het AZP te transformeren tot een modern medisch centrum. De IsDB is bereid dat voor minimaal zeventig miljoen US dollar te financieren. Maar dan moet er wel een goed doorwrocht en tot in details uitgewerkt plan liggen.

Investeren in landbouw

Want de ontwikkelingsbank duldt geen grappen, dat merkte Santokhi ook tijdens het bezoek van Al Jasser. Tijdens het gesprek vroeg het staatshoofd om mogelijkheden te onderzoeken voor financiering van een project voor betaalbare levensmiddelen zonder dat de private sector daaronder lijdt. Dat viel duidelijk slecht bij zijn gast, die Santokhi er fijntjes op wees dat de regering op de lange termijn moet investeren in landbouw.

Dat is iets dat iedereen de regering al jaren duidelijk probeert te maken: investeer in de agrarische sector en de productie in plaats van daarover alleen maar te praten en in de regio op te scheppen dat Suriname de voedselschuur van het Caribisch Gebied kan worden. Dat nu ook de IdSB-baas hem daar op wees, zal door Santokhi niet met enthousiasme zijn ontvangen.