Discussie over grotere participatie javaanse gemeenschap

Tekst en beeld Ricky Wirjosentono

PARAMARIBO — Suriname is een land waar mensen van diverse culturen, talen, religies en etniciteiten een thuis hebben kunnen vinden die elk op hun eigen wijze bijdragen aan de ontwikkeling. Op 9 augustus 1890 hebben 94 javaanse mannen en vrouwen in Suriname voet aan wal gezet.

Zij vormden de basis van de brengers van een unieke groep immigranten in Zuid-Amerika. Suriname is het enige land in het Caribisch Gebied waar grote aantallen Javanen in wonen. Met 80.000 mensen vormen ze de derde grootste bevolkingsgroep van Suriname.

In het kader van herdenking Javaanse Immigratie hield stichting Nogosari vrijdag in Sana Budaya haar eerste Ngatur lan Maju (verbeteren en vooruitgaan) workshop. In groepsverband werd gediscussieerd over hoe Suriname verder geholpen kan worden op het gebied van leiderschap, cultuur, verhoogde participatie van de samenleving en het leveren van betere prestaties bij educatie, sport, kunst en ondernemerschap.

Marciano Dasai zegt dat het de bedoeling is hiervoor een roadmap te maken. Hij zegt dat de komst van de Javanen in Suriname een economisch motief had, namelijk de plantage-economie nieuw leven in te blazen. “Met hun komst brachten ze een rijke cultuur mee in de vorm van kunst, zang, dans, muziek en andere traditionele gebruiken. De culturele rijkdommen, normen en waarden, hard werken en saamhorigheid, zijn enkele ingrediënten die de voorouders hebben achtergelaten.”

Rol en betekenis Javanen

De belangrijke erfenis van de Javaanse cultuur en kennis heeft volgens Dasai een fundamentele rol gespeeld bij het vormgeven van Suriname zoals we die vandaag kennen. Vanwege de Javaanse bescheidenheid wordt deze rol niet altijd zelf door de groep benadrukt.

Dasai: “Desondanks is er een drang bij de Javanen om hun bijdrage in de ontwikkeling van Suriname op economisch, sociaal, cultureel, religieus, kunst, sport en politiek gebied te vergroten en verder in ontwikkeling te brengen.”

Ontwikkeling kan volgens hem worden gedefinieerd op een manier die van toepassing is op alle samenlevingen in alle historische perioden als een opwaartse beweging met hogere niveaus van energie, efficiëntie, kwaliteit, productiviteit, complexiteit, begrip, creativiteit, meesterschap, plezier en prestatie.

Ontwikkeling is een proces van sociale verandering. De laatste jaren is er sprake geweest van een duidelijke toename in versnelling bij de Javanen in Suriname op het gebied van meningsuiting, ondernemend gedrag, educatie en het meer op de voorgrond treden.

“Pioniers introduceren nieuwe ideeën, praktijken en gewoonten waar conservatieve elementen zich in eerste instantie tegen verzetten. In een later stadium worden innovaties geaccepteerd, geïmiteerd, georganiseerd en gebruikt door andere leden van de gemeenschap. Ontwikkelingstempo en reikwijdte variëren afhankelijk van de fase waarin de samenleving zich bevindt.”

De deelnemers hebben volgens het principe van Wereldcafé oftewel warkop kennis en inzichten gedeeld. “Het Wereldcafé is een conversatievorm die samenwerking optimaal stimuleert en goede en breed gedragen ideeën oplevert.

Het zorgt op een informele wijze voor uitwisseling van kennis, ervaringen, meningen en ideeën. Een grote groep mensen geeft in een informele setting gemakkelijker zijn inbreng. Onderzoeks- of besluitvormingsprocessen verlopen hierdoor soepeler. Geen debat, maar in gesprek met elkaar.”

Thema’s

Er stonden vier thema’s op programma. Culturele identiteit, normen, waarden en taal. Vragen die aan de orde kwamen zijn waarop de focus moet zijn bij cultuurontwikkeling, hoe Javanen zich moeten organiseren, waarom zij er niet in slagen om een doorbraak te maken in educatie, ondernemerschap, kunst, sport op nationaal en internationaal niveau.

Maar ook werd gevraagd hoe obstakels kunnen worden overwonnen en hoe wordt omgegaan met uitdagingen en hoe de actieve participatie in de samenleving kan worden vergroot bijvoorbeeld met sociaal, maatschappelijke en culturele activiteiten. Gesteld werd dat leiderschap de sleutel is tot verandering in de superdiverse samenleving. Hierbij werd de vraag gesteld wat voor soort leiders de groep wil.

De discussieleiders waren per tafel ingedeeld: Dweight Warsodikromo, Earl Djojokasiran, Dewi Sontono, Jerry Pawiro en Darius Padji. Jonge Javaanse sporters, ondernemers, professionals, cultuurdragers, kunstenaars, politici en vertegenwoordigers van de religie hebben ideeën en perspectieven over uiteenlopende thema’s gedeeld.

De krant sprak achteraf enkele deelnemers onder wie Mitchell Wongsodikromo die jaren zijn sporen heeft verdiend in de badmintonsport. “Het waren interessante onderwerpen, thema’s waarbij wij als individu niet stilstaan, maar als je in zo een setting bent merk je dat ze echt spelen.

Vaak denk je dat het je mening is, maar dan merk je op zo een avond dat meerdere mensen dezelfde mening delen. Zulke discussies zijn belangrijk hoe zaken beter aangepakt kunnen worden in de javaanse gemeenschap.”

Shellen Arga vindt het bijzonder dat verschillende groepen uit de samenleving van javaanse komaf en natuurlijk ook jongeren hun visie konden geven over de actualiteit. “Ik vind het belangrijk ook van anderen te hebben geleerd hoe zij denken over cultuur en wat wij daar verder mee gaan doen.”

Stefanie Parisius-Sewotaroeno is blij dat er een veilige omgeving is gecreëerd waar men zijn mening kon geven over vraagstukken in de samenleving. “Zo een evenement heeft duidelijk aangetoond hoe we te werk zullen gaan. De teach-in was prima, waardoor we wisten wat we mochten verwachten en hoe wij de thema’s moesten aanpakken. Alle onderwerpen waren even belangrijk, maar omdat ik me bezighoud met gedichten en cultuur vond ik dat interessanter. Ik schrijf graag over mijn identiteit en cultuur.”