‘Dementie is geen vloek van God’

Tekst en beeld Valerie Fris

PARAMARIBO — “Iemand met dementie is niet in staat om de verantwoordelijkheid over zichzelf en de ziekte te nemen … maar dementie is geen vloek van God!” Zo sprak Kristine Luckham in Courtyard by Marriott bij de presentatie van het ‘Nationaal Dementie Actieplan’ door het bestuur van stichting Alzheimer Suriname. De voorzitter heeft onder anderen aan minister Amar Ramadhin van Volksgezondheid een exemplaar aangeboden.

In Suriname lijden veertigduizend zestigplussers – 12 procent van deze leeftijdscategorie – aan dementie. Wereldwijd ontwikkelt elke drie seconden iemand deze ziekte. Dit kwam dinsdag naar voren tijdens de activiteit.

Ramadhin vindt het daarom, net als Luckham die geriater is, jammer dat er binnen de gezondheidszorg in Suriname geen aandacht is voor geriatrie. Hij zegt dat daaraan aandacht moet worden besteed. Luckham is de enige specialist op dit vlak in het land en is niet aan een instelling verbonden. Ze heeft haar eigen praktijk.

Onderzoek

De stichting is van plan wetenschappelijk onderzoek te doen naar dementie in Suriname. Luckham wil graag onderzoeken welke geneeskrachtige kruiden zouden kunnen helpen bij de behandeling van de ziekte.

Op 21 september is het de internationale dag van Alzheimer en Dementie. In juni en september wordt in Suriname stilgestaan bij deze en andere ziekten die te maken hebben met het functioneren van de hersenen. Daarom is er voor gekozen om deze maand te beginnen met het herpositioneren van de stichting Alzheimer Suriname.

Waarschuwingssignalen

Luckham acht het belangrijk dat de samenleving weet hoe mensen met de ziekte moeten omgaan. Hoe eerder men dat weet, hoe meer kans van slagen de behandeling heeft. “Dat mensen niet weten dat dementie een ziekte is, is één van de oorzaken van heel veel leed. Dementie krijg je niet omdat iemand bonu heeft gezet en het is ook geen ouderdomsziekte”, legt Luckham.

Volgens haar is dementie niet een normaal onderdeel van het ouder worden, maar helaas zien zelfs artsen dit vaak zo. Het komt wel vaker voor bij oudere mensen. Dementie is een verzamelnaam van meer dan vijftig soorten verschillende hersenziekten, waarvan Alzheimer de bekendste is.

Bij dementie kan de persoon zo erg veranderen dat de familie zegt: ‘zo ken ik je helemaal niet!’ De geriater legde uit dat de ziekte op verschillende manieren kan beginnen en somde enkele vroege waarschuwingssignalen op. De persoon kan ineens vergeetachtig zijn, heeft moeite met bekende handelingen, plotseling problemen met praten of verstaan, is verward in tijd, persoon of plaats, raakt vaker spullen kwijt, heeft een snel wisselende stemming of gedrag of trekt zich terug van werk en sociale activiteiten.

Dementieplan

De voorzitter stelt dat elk land een eigen dementieplan moet ontwikkelen. Daarom is het ‘Nationaal Dementie Actieplan’ nu ook officieel aangeboden. Behalve de minister kregen zijn directeur, Rakesh Gajadhar Sukul, Wendy Emanuelson-Telgt van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie, Raoul Dankoor van het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting en assembleelid Roy Mohan een exemplaar.

Gajadhar Sukul noemde de urgentie van het preventieve aspect. Zo kan men vasculaire dementie oplopen wat direct is gelinkt met beschadigde bloedvaten. Gebruik van tabak is één van de factoren die zou kunnen leiden tot hart- en vaatziekten. Hij benadrukte dat het ministerie bezig is met de aanpak van de mentale gezondheid. Behalve Luckham bestaat het bestuur van stichting Alzheimer Suriname uit Ryan Ramtahalsing, Judith van der Gugten en Nancy Dixon.