18 Juni 2023
20:07In het eerste deel heb ik gesproken over de oorzaken van chronische ziekten en hoe de gedwongen omstandigheden – de muntontwaarding en de economische inflatie in Suriname – een stimulans kunnen zijn om keuzes te maken hoe te eten om de gezondheid te bevorderen. Mijn ideeën zijn geenszins bedoeld om het beleid van de regering, die medeverantwoordelijk is voor de huidige toestand, te ondersteunen. Mijn opmerkingen zijn gebaseerd op psychologische en medische voedingskundige principes.
Tekst Dr. R. S. Ellecom (Psy.D., Dr.P.H., HSPP)
Beeld Ministry of Health Canada
Voedingsgewoonten en gebruiken zijn moeilijk te veranderen omdat ze vaak zijn geworteld in culturele en emotionele factoren. Voedingsmiddelen kunnen worden onderverdeeld in kern- en perifere voedingsmiddelen. Als voorbeeld zou kunnen dienen dat Surinamers die buiten Suriname wonen, afhankelijk van hun etnische of culturele achtergrond, elke dag of meerdere malen per week, rijst, bara, roti, plenplen, cassavebrood, bitawiri, tajerblad, sopropo (bittermelon) eten wanneer die beschikbaar zijn.
Nieuwe voedselkeuzes
Nu de winkel- en marktprijzen dagelijks veranderen (verhogen) zijn wij in Suriname, met uitzondering van een kleine elitegroep, gedwongen onze keuzes van voedseltypen te herzien. Hoe moeten wij dan in het licht van deze herziening gezond blijven eten, terwijl wij ook ter wille van onze gezondheid gewicht kunnen verliezen.
Eet liever het fruit zelf, want daaruit haalt u natuurlijke suikers, met een natuurlijke smaak, natuurlijke voedselvezels en minder calorieën
Historisch gezien hebben wij in Suriname een bord vol koolhydraten (rijst) met een schepje groenten in een hoekje en een kippenboutje of stukje vis gegeten, wanneer de gelegenheid zich daartoe leende. Wij hebben in het verleden ook meer beweging (fietsen en lopen) gehad dat het lichaamsgewicht in toom hield.
Er werd weinig blikjeswaar gegeten, omdat meer mensen een tuintje hadden of kippen kweekten en dagelijks verse eieren ter beschikking hadden. Nu zijn we geleidelijk aan overgestapt op het gebruik van bijvoorbeeld fastfood (gemaksvoedsel), synthetisch geproduceerde dranksmaken, voedselconserveringsmiddelen, kleurstoffen en tv-diners.
Deze nieuwe voedselgroepen lijken beter te passen bij het drukke werk en de activiteiten die wij meemaken. Deze voedseltypen zijn meestal beladen met vet, zout, suiker en andere voedingstoffen die noodzakelijk zijn, maar in te grote hoeveelheden worden toegevoegd, zodat ze langer houdbaar kunnen blijven op de schappen.
Gezonde alternatieven
Zoals eerder gesteld zijn kern voedsel gewoonten moeilijk te breken. De nieuwe fastfood en de synthetische stoffen vormen nu de perifere voedseltypen. Nu moet de doorsneeburger de overstap maken van deze groep van voedingstypen naar nieuwe keuzes om de economische crisis te kunnen overleven. De keus moet nu worden gemaakt tussen de financieel beschikbare voedingsmiddelen om hieruit een gezond menu te distilleren.
Om dit doel te bereiken kunnen wij gebruik maken van het concept van ‘The Plate’ van het Amerikaanse ministerie van Landbouw. In plaats van een bord vol met rijst moeten op het bord vier tot vijf groepen voedselsoorten in kleinere hoeveelheden voorkomen, te weten:
1. Groenten: bladgroenten, boulanger, antroewa, sopropo, kousenband, bonen, tomaat
2. Koolhydraten: rijst, brood, bami, aardvruchten, cassavebrood
3. Eiwitten: eieren, vis, kip, rund, bonensoorten, noten
4. Fruit: sinaasappel, bacove, manja, grapefruit
5. Weinig vetten en natuurlijke suikers van vruchten
U moet minder sappen uit de winkel kopen, want die zitten vol suiker en zijn op de lange duur slecht voor uw gezondheid. De meeste sappen en stroopsoorten zijn bereid met synthetische smaken, kleurstoffen, zijn beladen met suiker en ze voegen extra calorieën aan uw menu toe.
U zou verder moeten afblijven van frisdranken, want die zitten vol suiker en kleurstoffen. Ook fastfood moet een zeldzame traktatie zijn van één of twee keer per maand, maar niet een dagelijks gebruik.
Eet liever het fruit zelf, want daaruit haalt u natuurlijke suikers, met een natuurlijke smaak, natuurlijke voedselvezels en minder calorieën. Dus door minder in te kopen met een grotere variëteit, kunt u beter gebalanceerd en gezonder eten en tegelijkertijd afvallen. Dit gezonde eetpatroon kan u voor de rest van uw leven aanhouden en u zal er gezonder van zijn en misschien ook geld besparen.
Dr. R. S. Ellecom is preventieve geneeskundige en medisch voedingskundig specialist én klinisch en forensisch neuropsycholoog. Tel: +597 8996441 / E-mail: [email protected]