31 Januari 2020
07:11PARAMARIBO - Wiren Meghoe straalt. Hij is duidelijk niet zenuwachtig maar juist heel erg enthousiast en wil graag vertellen hoe het allemaal is gegaan in Nederland. Wiren, de dove Surinaamse jongen die de inspiratie is geweest voor de film Wiren, is net terug van drie maanden Nederland waar hij op het Kentalis instituut voor doven lessen heeft mogen volgen, dankzij sponsoring.
Woensdagavond werd inCourtyard by Marriotstilgestaan bij wat hij in Nederland heeft gepresteerd. Ook is met de belanghebbenden en sympathisanten gediscussieerd over hoe het verder moet met het onderwijs aan doven in Suriname. "Heel bijzonder is dat in Nederland is gebleken dat Wiren heel intelligent is en een heel hoog niveau heeft in gebarentaal. Alleen is zijn niveau van rekenen en taal naar Nederlandse maatstaven heel laag", vertelt Ivan Tai-Apin die met hem in Nederland was.
Behoeften groot Het traject met Wiren begon ruim drie jaar geleden toen Tai-APin werd gevraagd om een film te maken over doven. Het hoofdpersonage was Wiren die na de Kennedy school nergens verder kon studeren, terwijl hij een droom heeft om ICT-er te worden. De jongen vertelde woensdagavond in gebarentaal uitgebreid over zijn ervaringen in Nederland. Hoe verbaast hij was over de mogelijkheden daar voor doven in het speciaal aangepast onderwijs. En daarbij wordt ook duidelijk hoeveel minder mogelijkheden er voor de doelgroep in Suriname zijn.
Er was ook veel te leren op de avond. Zo vertelde Ade Woest docent gebarentaal van de Hogeschool Utrecht - zelf ook doof - over de enorme ontwikkelingen en vooruitgang in het Surinaamse onderwijs voor het dove kind. En toch zijn de behoeften nog erg groot. Woest vertelde dat gebarentaal universeel is maar dat visuele ondersteuning met beeld materiaal essentieel is. Ook zei hij dat er een speciaal systeem gebruikt wordt om schrijven en lezen, rekenen en andere vakken te leren aan doven. "Nederlands leren lezen en schrijven is essentieel zodat zij als zelfstandige kunnen werken en leven."
Na de uitleg van Wiren en Woest werd gediscussieerd over de stelling van de avond. Die luidt: 'wat is nodig en wat kunnen wij doen om onze Surinaamse dove en slechthorende jongeren, de mogelijkheid te bieden zich verder te ontwikkelen en ontplooien, zodat zij als volwassen mensen kunnen participeren in de maatschappij.' Veel belanghebbenden onder wie afgevaardigden van de overheid hebben aan de discussie deelgenomen.
Uit wat Wiren en Woest vertelden en de vragen uit het publiek blijkt dat er enkele struikelblokken zijn. Zo ontbreken docenten die de bijzondere karakteristieken van onderwijs aan doven en de doven psychologie begrijpen en die op een deskundige manier de kinderen kunnen optrekken naar een hoger niveau. In Nederland is onderwijs voor doven mogelijk tot zelfs HBO-niveau.
Op de avond werd ook duidelijk dat op de lerarenopleidingen studenten niet worden aangemoedigd om te kiezen voor deze heel specialistische manier van lesgeven. Ook het ontbreken van doven tolken werd besproken. In Nederland heeft een dove recht op een bepaald aantal uren bijstand van zo functionaris, die door de overheid betaald wordt. Ouder participatie in Suriname is ook een groot gemis. De uiteindelijk conclusie is dat er dus voor gedegen onderwijs aan doven nog veel werk te doen valt.