11 Januari 2020
12:00DE WAYANA INDIANEN kampen met grote problemen. Die conclusie is snel getrokken wanneer ook blijkt dat het percentage zelfmoordgevallen enorm hoog is bij deze groep die in het Lawa/Tapanahonygebied woont. Deze inheemsen hebben, zo ver in het binnenland, weinig toegang tot zaken als hoger onderwijs en werkgelegenheid.
Volgens een leider van de groep, Jupta Itoewaki, maken deze twee zaken dat er geen ontwikkelingsperspectieven zijn. Wat de situatie nog triester maakt is dat de rivieren vervuild zijn, goud uit de bodem gehaald en het bos gekapt wordt. Dat maakt traditioneel leven ook geen optie; jagen en visvangst gaan nog maar moeizaam. Nu moet geld neergeteld worden voor zaken als vlees en eten, geld dat er dus niet is.
Het niets om handen hebben, de beperkte mogelijkheden voor vooruitgang, gebrek aan geld en het gebruik van alcohol maken dat deze inheemsen geen vooruitzichten zien in het leven, wat kennelijk ook zelfmoord tot gevolg heeft. Dit zijn complexe problemen die stichting Mulokot uit Kawemhakan probeert op te lossen.
Natuurlijk moedig en zeer prijzenswaardig, maar dat haalt niet weg dat de overheid wel heel erg faalt in haar taak om over het gehele grondgebied te zorgen voor (redelijk) goede voorzieningen en zeker in gebieden waar de lokale bevolking lijdt onder activiteiten waar de overheid toestemming voor heeft gegeven. Zo spreekt het ministerie van Regionale Ontwikkeling al jaren over het feit dat bedrijven die rondom dorpen hun concessie hebben, moeten bijdragen aan de dorpskas, zodat ontwikkelingsprojecten uitgevoerd kunnen worden.
Dat schijnt niet het geval te zijn voor de Wayana-gemeenschap. Een van de meest belangrijke zaken voor de overheid is dat er een visie komt over hoe ontwikkeling eruit moet zien in het (verre) binnenland. Samen met de dorpen kan dan een ontwikkelingsvisie worden geformuleerd. Daarin kan vastgesteld worden hoe het spanningsveld tussen cultuur en traditie weg te halen. Samen wordt dan bepaald wat bewaard wordt voor het nageslacht, hoe dat wordt gedaan en hoe de mensen zelf ontwikkeling zien.
Deze zaken lijken eenvoudig maar het traject is lang en moeizaam. Toch zou verwacht mogen worden dat 'a pikin ingi boi' zoals de president zichzelf weleens noemt dit proces in gang gezet zou hebben om 'zijn' mensen vooruit te helpen. Niets is minder waar en dat komt simpelweg omdat er grote belangen spelen in de goud- en houtsector, die kennelijk heel dicht bij diezelfde pikin ingi boi liggen.