5 Januari 2020
07:43PARAMARIBO - Het Saramaccaanse dorp Nieuw Aurora staat op 6 januari voor de 249ste keer stil bij de geschiedenis van Johannes Arabie. “Ik meen dat je als Surinamer je geschiedenis moet kennen. Je moet van alles een beetje weten, zeker als jij meent je land waardig te moeten uitdragen. Hoe meer je weet, hoe krachtiger je verhaalâ€, zegt Roy Ristie, voorzitter van Brasa Media, het Nederlandse bedrijf dat de festiviteiten ondersteunt.
Surinamers kennen nog te slecht de memorabele historische gebeurtenissen en markante personen die het land hebben helpen vormgeven, vindt Ristie. Hij vindt het bijzonder dat deze overlevering door de jaren heen stand heeft gehouden. Arabie heeft een vrij prominente rol gespeeld in de ontstaansgeschiedenis van Nieuw Aurora.
Hij is de eerste marron in de Suriname die gedoopt is als christen. Dat gebeurde door Christoffel Kersten naar wie het intussen niet meer bestaande warenhuis is vernoemd vanuit de Evangelische Broedergemeente. Arabie is predikant geworden en heeft zich enorm ingezet voor de verspreiding van het evangelie in Boven-Suriname, ondanks de tegenstand van mensen die het traditionele geloof wilden behouden en het christendom als een 'indringer' zagen.
Nieuw Aurora is een van de vier christelijke dorpen in Boven-Suriname. "Opmerkelijk is dat Johannes Arabie zijn doopnaam is; zijn voormalige naam is niet bekend. Er zou daarvoor nog gedegen onderzoek gedaan moeten worden. Onderzoekers zouden moeten duiken in de archieven in Suriname en te Zeist, waar het hoofdkwartier van de EBG in Nederland is, om de bijzondere elementen rondom deze gebeurtenis boven water te krijgen", meent Ristie.
"Vanuit de koloniale schooltijd bekijkend, moesten we vaak voornameÂlijk de Nederlandse, Europese en op het Westen geconcentreerde geschiedenis leren. Dat is al enigszins aan het veranderen maar toch zijn sommige verhalen onderbelicht", zegt Ristie.
Nieuw Aurora is een vrij groot dorp met meer dan vijftienhonderd bewoners, met kapitein Ettiré Sampi als hoofdverantwoordelijke. Het dorp heeft een lagere school - waarvan de leerlingen zijn ondergebracht in twee gebouwen - een bank en een kleine airstrip. "Nieuw Aurora is een soort hoofdstad in dat gebied", beweert Ristie. Het dorp heeft een groot gemeenschapshuis, dat aan renovatie toe is.
De Johannes Arabiedag is een soort opo yari-dag van het dorp, met kerkelijke en culturele activiteiten waarbij elke bewoner betrokken wordt. De dag begint meestal met een traditionele kerkdienst met zang en voordrachten. Vervolgens is er een culturele prodowaka dwars door het dorp.
"Daarbij wordt bij verschillende plekken of een huis stilgestaan en dan wordt er een opo skoifi-show gegeven en gedanst, samen met de bewoners van dat huis", zegt Ristie. Daarna komen de bewoners bij elkaar in het dorpshuis voor meer culturele optredens zoals toneel, zang en dans. Buiten zijn jongeren bezig met sport en spel, vooral voetbal.
In 2019 is de commissie Arabiedag Herdenking geïnstalleerd in het gemeenschapshuis, in aanwezigheid van het dorpsbestuur en enkele bewoners. De commissie bestaat uit de lokale bewoners Dorien Adipie, onderdirecteur van de school en kapitein Sampi, aangevuld met de stedelingen Rob Jansen en Mildred Alexander van de stichting Ales en uit Nederland Marit Fernand en Ristie.
In 2021 wordt de dag voor de 250ste keer herdacht. "Bij de komende viering zal de kerk alvast worden omgedoopt tot de Johannes Arabie-kerk. Volgend jaar hopen wij in deze kerk een interdorpelijk koren festival te organiseren", vertelt Ristie. De commissie streeft naar meer deelname uit de omliggende dorpen aan de sportactiviteiten. "Sport en cultuur zijn ideale verbindingsmiddelen tussen mensen. Ze leggen ook een stevig fundament voor meer samenwerking en dus ontwikkeling van het gebied."
Ristie maakte ruim vijf jaar geleden voor het eerst de viering mee. Hij merkte toen dat de dorpsÂbewoners nauwelijks iets konden vertellen over de diepere achtergrond van de dag. "Brasa ondersteunt de viering omdat ik van mening ben dat het belangrijk is voor de identiteitsvorming van Suriname. Kennis over het cultureel erfgoed komt voort uit alle gebieden en bevolkingsgroepen van het land. Het is een gebeurtenis die van enorme invloed is geweest op de ontwikkeling van dat lokale erfgoed. Voor mij gaat het niet om de christelijke, maar puur om de historische feiten."
Ristie stelt dat hij de zaak blijft ondersteunen totdat elke volwassene en kind in twee zinnen duidelijk kan vertellen wat de dag inhoudt. "Ze moeten het met trots kunnen vertellen aan elke langsÂkomende toerist. Ik geloof dat het helpt bij de identiteits- en natievorming."