Anansi Lees Festival brengt verteltraditie en leesplezier samen

Anansi, de slimme spin die zich met zijn vindingrijkheid steeds uit lastige situatie weet te redden, is meer dan een figuur uit kinderverhalen. De verhalen maken deel uit van een eeuwenoude verteltraditie waarin levenslessen, culturele waarden en identiteit van generatie op generatie worden doorgegeven. Om deze traditie levend te houden en het leesplezier onder kinderen te stimuleren wordt van 16 tot en met 21 november het Anansi Lees Festival georganiseerd bij Villa Zapakara en de School voor Jong Talent in Ons Erf. Tijdens het zesdaagse evenement komen de verhalen tot leven met theater, zang, dans en creatieve activiteiten.

Tekst Audry Wajwakana

Beeld privécollectie

Het festival is een initiatief van kinderboekenschrijver Iven Cudogham van stichting Toekomstweb. Directe aanleiding is het lesmateriaal ‘Anansi in de klas’ dat Cudogham ontwikkelde om jonge kinderen op een aantrekkelijke manier kennis te laten maken met de Anansiverhalen. “Dit lesmateriaal werd enkele jaren geleden in het Surinaamse basisonderwijs geïntroduceerd en positief ontvangen door de scholen en onderwijsorganisaties, omdat hiermee een cultureel fenomeen als Anansi terug was in de klas”, verklaart Cudogham in gesprek met de Ware Tijd.

Na die positieve ontvangst ontstond het idee om ook het vroegere Anansi Festival nieuw leven in te blazen. Cudogham, die het festival zelf niet kende omdat hij al jarenlang in Nederland woont, raakte door de verhalen erover geïnteresseerd. Samen met Villa Zapakara en School voor Jong Talent onderzocht hij vervolgens de mogelijkheden om het evenement opnieuw te organiseren, met leesbevordering en het beleven van cultureel erfgoed als belangrijkste uitgangspunten.

Verhalen komen tot leven

De Anansiverhalen maken al van jongsaf aan deel uit Cudoghams leven. Hij werd geboren in Suriname, maar verhuisde als driejarige naar Nederland, waar zijn moeder hem de Anansiverhalen van onder andere auteurs Johan Ferrier en Noni Lichtveld voorlas.

Jaren later gaf hij die verteltraditie door aan zijn eigen kinderen. Toen zijn zevenjarige dochter tijdens het voorlezen vroeg waarom er geen tekenfilms van Anansi bestaan, ontstond het idee om in prentenboeken de verhalen toegankelijker te maken voor jonge kinderen. “De verhalen en illustraties waarmee ik zelf was opgegroeid, vond ik soms te angstaanjagend voor deze leeftijdsgroep”, zegt de schrijver.

Hij herschreef daarom de verhalen en gaf ze een nieuwe vorm, afgestemd op de belevingswereld van jonge kinderen. Daarmee wil hij hen nieuwsgierig maken naar boeken. De auteur hoopt dat “door gebruik te maken van stemmetjes, humor en theater elementen de Anansiverhalen tot leven komen en kinderen nieuwsgierig maken naar lezen”.

Tijdens het festival krijgen de kinderen de gelegenheid zelf de verhalen te beleven. Op het programma staan spelletjes, creatieve opdrachten, dans, zang en knutselen. Ook komt een Anansi-theatervoorstelling uit Nederland naar Suriname.

(lees verder onder de foto)

Programma

Van 16 tot en met 20 november is het festival bestemd voor uitgenodigde basisscholen. De organisatie wil de openingsdag aangrijpen om een Nationale Anansi-voorleesdag te introduceren. Dirk Currie, minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (OWC), heeft toegezegd er bij te zullen zijn. Ook president Jennifer Geerlings-Simons is uitgenodigd.

Cudogham hoopt dat de voorleesdag uitgroeit tot een jaarlijks traditie. Na de officiële opening krijgen de leerlingen de theatervoorstelling ‘Anansi de spin en de gulzige tijger’ te zien. Vervolgens worden zij in groepen verdeeld om deel te nemen aan verschillende activiteiten.

Het programma wordt afgesloten met een voorleeswedstrijd voor leerkrachten. Zij zijn vooraf uitgedaagd om een Anansi-verhaal zo expressief en theatraal mogelijk voor te lezen. Voor de winnende leerkracht en school zijn prijzen beschikbaar.

Cudogham verwacht dagelijks 250 tot driehonderd leerlingen van verschillende scholen. Zij nemen op het festivalterrein onder begeleiding van leerkrachten deel aan het programma.

Op de slotdag, 21 november, mag iedereen het festival bezoeken. Ouders en kinderen kunnen dan eveneens aan de activiteiten deelnemen. Kinderen tot en met twaalf jaar betalen SRD 50 en overige bezoekers SRD 100.

Betrokkenheid

Villa Zapakara is betrokken bij de programmering en de productie van de activiteiten en de School voor Jong Talent stelt haar locatie en medewerking beschikbaar. OWC en onderwijsorganisaties Fibos en RKBO ondersteunen onder meer met de deelname van scholen en het vervoer van leerlingen. Daarnaast ontvangt de organisatie financiële ondersteuning uit Nederland, waaronder van Bollebozen, onderdeel van de webwinkel bol.com.

Cudogham: “Wij zijn supertrots dat wij dit eerste Anansi Lees Festival mogen organiseren met tal van betrokken partners met één doel: de toekomst van onze kinderen en het behoud van cultureel erfgoed.” Om het festival jaarlijks te kunnen organiseren, hoopt hij meer particuliere partners aan te trekken.

Het belang van leesbevordering plaatst Cudogham ook in bredere historische context. Hij verwijst naar het slavernijverleden, toen tot slaafgemaakte mensen onderwijs en toegang tot boeken werd onthouden. Hij vindt dat die historische uitsluiting het belangrijker maakt dat kinderen al op jonge leeftijd leren lezen en plezier krijgen in boeken. “Niet alleen om kennis op te doen, maar ook om hun geschiedenis te leren kennen, de wereld om hen heen te begrijpen en hun eigen toekomst vorm te geven.”