40 Jaar Marlène’s Dance Company: Droom die is uitgegroeid tot erfenis

Kaarsjes werden uitgeblazen, de taart aangesneden, glazen werden geheven, er klonk muziek en er werd gedanst – zoals het hoort op een plek waar dans al decennialang centraal staat – ter gelegenheid van het veertigjarige jubileum van Marlène’s Dance Company, het onderdeel van Marlène’s Dansschool voor leerlingen die zich door hun prestaties onderscheiden. De dansschool zelf bestond in 2025 vijftig jaar. De Dance Company werd haast elf jaar na de oprichting van de school gesticht. Wat begon als een initiatief om kinderen verder te brengen in dans, groeide uit tot een gezelschap dat Suriname meerdere keren, zowel lokaal als internationaal, heeft uitgedragen. De leerlingen die door de Dance Company worden geselecteerd komen als eerste in aanmerking voor groepsoptredens in het buitenland.

Tekst en beeld Sharon Singh

Het jubileum van de Dance Company wordt op 7 en 8 november gevierd met de voorstelling ‘A Legacy in Motion – Honoring 40 Years of Beauty, Discipline and Art’. Twee oud-dansers, die inmiddels in Nederland wonen, keren voor deze gelegenheid even terug naar Suriname.

Ook de Senegalese balletgroep Ballet Kamala Africa met 22 personen – twaalf dansers, acht musici, een zanger en een directeur – komen naar Suriname om (meer) kleur en diepte te geven aan het gevarieerde programma. In de twee uur durende voorstelling komen dans, muziek en culturele invloeden uit verschillende perioden samen, van de jaren tachtig tot nu.

Van droom naar dansgezelschap

Marlène Lie A Ling, stichter van zowel de school als de Dance Company, en enkele leerlingen kijken in gesprek met de Ware Tijd terug op de afgelopen decennia. Toen Lie A Ling in 1971 naar Suriname kwam, wilde ze vooral kinderen liefde voor ballet meegeven. Ze begon met les te geven bij het Cultureel Centrum Suriname.

Na enkele jaren richtte ze haar eigen school op. Het enthousiasme en de ontwikkeling van de leerlingen stimuleerden haar om de balletopleiding verder uit te bouwen. Naast klassiek en modern ballet vond ze het belangrijk dat de leerlingen ook kennismaakten met de vijf Surinaamse dansculturen: inheems, Afro-Surinaams, Chinees, Hindostaans en Javaans.

Haar ambitie kreeg al snel een internationaal vervolg. De groep werd uitgenodigd voor Fête de Cayenne in Frans-Guyana, waar de dansers een trofee wonnen. Daar kreeg het gezelschap de naam Ballet Marlène.

Een plek die je niet zomaar verlaat

Uit de school en de Dance Company zijn verschillende generaties dansers voortgekomen. Anouschka Nabibaks begon op zesjarige leeftijd met ballet en behoort inmiddels tot de derde generatie dansers. Dans is voor haar meer dan het instuderen van choreografieën. “Dans is mijn passie. Het is een manier om vrij te zijn en los te komen van de dagelijkse sleur van het werk. Je bent dan met jezelf en je innerlijke zelf bezig.”

Ook Euvie Karijoredjo, die in 1995 bij de school kwam, keerde na een periode van afwezigheid terug. Haar kennismaking begon toevallig: ze werd gevraagd als figurant voor een voorstelling waarin een Javaanse bruid nodig was, maar ze is er nu nog bij. De combinatie van plezier en discipline typeert voor haar de groep. “Als het niet met zin is, dan met discipline”, luidde hun motto.

Lessons learned

Fabian Wazirali begon op 24-jarige leeftijd en kreeg via de Dance Company de gelegenheid om in groepsverband onder meer in Frans Guyana, Ecuador, Venezuela en Brazilië op te treden. De meest belangrijke lessen die hij de afgelopen jaren heeft geleerd zijn discipline, structuur en doorzettingsvermogen. Deze eigenschappen kwamen hem ook in zijn loopbaan goed van pas. Inmiddels werkt hij als HR-adviseur bij Staatsolie.

Voor Priscilla Partowihono was de balletschool haar tweede thuis. Ze begon bij Marlène toen die nog bij het CCS les gaf. De vele trainingen, optredens en buitenlandse reizen leidden niet alleen tot danservaring, maar ook tot vriendschappen die tot vandaag bestaan.

De strenge aanpak van Marlène heeft volgens haar bijgedragen aan haar vorming. “Kijk wat we zijn geworden: gedisciplineerde burgers, mede dankzij haar. Het was een deel van onze opvoeding.” Partowihono hoopt dat ook haar twee kleindochters eens de weg naar de balletschool zullen vinden.

Caroline Lieuw-A-Len, die in 1986 begon met ballet, herkent de blijvende verbondenheid. Ze stopte verschillende keren, maar vond telkens haar weg terug naar de dansstudio. “Hoe vaak ik ook stopte, dans blijft altijd een speciale plek in mijn hart houden. Uiteindelijk beland je toch weer op de plek waar het begon.”

Erfenis leeft voort

De internationale ambities zijn ook bij de jongere generatie zichtbaar. In augustus 2024 vertegenwoordigden zeventien danseressen van de balletschool Suriname tijdens het dansfestival Circuito Norte em Dança in Brazilië. Ze keerden terug met 25 prijzen in verschillende categorieën.

Danseres Richelle Klint, die tot de eerste lichting dansers behoorde, was tien jaar toen ze met ballet begon. Ze danste tot haar achttiende en maakte het begin van de company mee.

Om mee te maken dat na veertig jaar het gezelschap nog bestaat, vindt ze bijzonder. “Het is ongelooflijk. Als ik om me heen kijk en zie hoe wij ons hebben ontwikkeld, al die voorstellingen die zijn gegeven, dan is dat heel bijzonder.”

Ook gastdanser Jules Brewster benadrukt de betekenis van Balletschool Marlène voor de ontwikkeling en internationale presentatie van de Surinaamse dans. Hij hoopt dat nieuwe generaties de traditie voortzetten, maar vindt dat dans als culturele instelling ook meer erkenning vanuit de overheid verdient.