Pim de la Parra choqueert nog één keer

PARAMARIBO — De legendarische Surinaamse filmmaker en ‘professional troublemaker’ Pim de la Parra heeft het weer geflikt: zelfs twee jaar na zijn dood choqueert hij de filmwereld vanuit het graf. Zijn verloren gewaande slotfilm, ‘Dagboek van een zwakke yogi’, draait sinds kort na maar liefst 33 jaar op de plank alsnog in de bioscopen.

Zelfs in het vrijgevochten Nederland werd met de release van de rolprent een storm aan publiciteit ontketend, vooral vanwege schokkende geheimen, rauwe erotiek én een gitzwart drama achter de schermen. De film werd in 1993 in slechts tien dagen geschoten binnen De la Parra’s roemruchte minimal movie-concept: filmen zonder budget en met acteurs die nul cent betaald kregen.

Pikante seksscènes

Co-regisseur Paul Ruven deed onlangs in De Telegraaf een boekje open over de bizarre chaos op de set. Oorspronkelijk zou ‘Pimmetje’ zelf de mannelijke hoofdrol spelen. Maar de avond voor de opnames trok de regisseur zich abrupt terug; als ‘Surinaamse jongen’ vond zelfs híj de expliciete naaktscènes bij nader inzien “veel te koud en te heftig”.

Als noodgreep werd de Iraakse figurant Kamaran Abdulla van straat geplukt en ingezet. Abdulla, zwaar verslaafd aan crack, deed de crew een ijzingwekkende bekentenis: hij stond op het punt zelfmoord te plegen, “maar dat kon wel wachten tot na de opnames”.

Wetende dat hij de release nooit zou meemaken, smeet de acteur alle schroom – en kleren – van zich af in grensverleggend realistische, pikante seksscènes. Kort na de opnames maakte hij zijn macabere belofte waar en stapte inderdaad uit het leven.

Het Nederlands Filmfonds weigerde destijds hardnekkig de broodnodige subsidie, wat leidde tot een decennialange juridische loopgravenoorlog. Voor De la Parra was het verbod op de film een diep, persoonlijk trauma. Hij bekende later dat deze afwijzing hem nóg harder had geraakt dan het legendarische faillissement van zijn Surinaamse meesterwerk ‘Wan Pipel’ (1976).

Dwarse Surinamer Pim

De distributeur brengt de beelden nu eindelijk toch uit als rode draad in de hommagefilm ‘How to Survive in Hollywood’. De media in Nederland stortten zich massaal op de herrezen film, al zijn de recensies even verdeeld als spraakmakend.

NRC looft de film als een ode aan Pim de la Parra, de radicale, vrije geest van de absolute koning van de lowbudgetfilm. Het Parool is snerpend kritisch en noemt de film “eerder een historisch curiosum dan een film voor de eeuwigheid”. De krant sneert dat de angstaanjagende anekdotes rond de productie vele malen interessanter zijn dan het eindresultaat zelf.

Cinemagazine kraakt de “geaffecteerde acteerprestaties”, maar prijst de gedurfde Nouvelle Vague-stijl waarmee “de dwarse Surinamer Pim” zich destijds verzette tegen de “commerciële Hollywood-maffia”.

De la Parra heeft de filmwereld in Nederland dus nog één keer op zijn kop gezet; geheel op zijn eigen, compromisloze manier. Overigens, het is – gezien de controversionele en expliciete scenes – niet waarschijnlijk dat ‘Dagboek van een zwakke yogi’ in Suriname te zien zal zijn in de bioscoop of op televisie.