Essequibo-geschil opnieuw op scherp tijdens VN-toespraak

Venezuela heeft zijn aanspraak op de Essequibo-regio opnieuw nadrukkelijk onder de aandacht gebracht bij de Verenigde Naties. Waarnemend president Delcy Rodríguez verscheen woensdag 23 september tijdens de Algemene Vergadering van de VN in New York met een broche, waarop de Essequibo als onderdeel van Venezuela staat afgebeeld. Rodríguez riep in haar toespraak Guyana op, opnieuw rechtstreeks met Venezuela te onderhandelen over het omstreden grensgebied. Volgens berichtgeving van OilNOW, verwees zij daarbij naar het Akkoord van Genève, dat volgens Venezuela, de basis moet vormen voor een oplossing. Rodríguez stelde dat Venezuela zijn historische aanspraken op Guayana Esequiba, blijft handhaven. Zij benadrukte dat volgens Caracas, een akkoord dat via bilaterale onderhandelingen tot stand komt, duurzamer is dan een beslissing van een internationale instantie. De oproep van Rodríquez komt op een moment waarop de zaak tussen Guyana en Venezuela bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) een belangrijke fase heeft bereikt.

Het ICJ buigt zich over de geldigheid en het bindende karakter van het arbitrale vonnis van 3 oktober 1899, waarmee destijds de grens tussen beide landen werd vastgesteld.

ICJ-uitspraak verwacht

Guyana en Venezuela hebben in mei hun laatste mondelinge argumenten voor het ICJ in Den Haag gepresenteerd. De zittingen vonden plaats van 4 tot en met 11 mei.

Georgetown stelt dat het arbitrale vonnis van 1899 de grens definitief heeft vastgelegd. Venezuela verwerpt die opvatting en blijft van mening dat de territoriale kwestie via onderhandelingen moet worden opgelost. Guyana heeft herhaaldelijk verklaard, de uitspraak van het ICJ te zullen respecteren. Venezuela heeft daarentegen de bevoegdheid van het Hof om de kwestie te beslechten ter discussie gesteld. Volgens Guyanese procureur-generaal Anil Nandlall wordt een uitspraak van het ICJ uiterlijk begin 2027 verwacht.

De Essequibo beslaat ongeveer twee derde van het huidige grondgebied van Guyana en staat al lange tijd onder bestuur van Georgetown. De regio is van groot economisch belang vanwege de aanwezige natuurlijke hulpbronnen.

Oliebelangen spelen mee

Het grensgeschil heeft extra gewicht gekregen door de snelle ontwikkeling van Guyana’s offshore oliesector. Het land is in korte tijd uitgegroeid tot een belangrijke olieproducent. Grote internationale energiebedrijven zijn actief voor de Guyanese kust.

Tijdens de hoorzittingen in Den Haag, Nederland, stelde de Guyanese minister van Buitenlandse Zaken, Hugh Todd, dat de Venezolaanse territoriale aanspraken en militaire activiteiten gevolgen hebben gehad voor investeringen en economische ontwikkeling. Volgens Todd heeft de onzekerheid het vertrouwen van investeerders geraakt en geleid tot zorgen over de verdere ontwikkeling van Guyana.

Nieuwe energiebanden met VS

De toespraak van Rodríguez vond plaats tegen de achtergrond van veranderende betrekkingen tussen Venezuela en de Verenigde Staten. Haar regering probeert nieuwe economische en energie-investeringen aan te trekken en de Venezolaanse olie-industrie verder te ontwikkelen. Tijdens haar VN-toespraak sprak Rodríguez haar waardering uit voor de inspanningen van de Amerikaanse president Donald Trump om de betrekkingen tussen Washington en Caracas te verbeteren. Zij verwees daarbij ook naar een nieuwe samenwerking tussen beide landen op energiegebied.