“We komen niet uit met wat we krijgen van de staat”

Defensie kondigt bij tiende herdenking verdubbeling van toelagen voor ex-militairen aan

Tekst en beeld Ricky Wirjosentono

PARAMARIBO — “We komen niet uit met wat we krijgen van de staat”, zegt voorzitter Waldo Jameson van de Vereniging Surinaamse Veteranen en Ex-Militairen (VSVEM). Maar minister Uraiqit Ramsaran van Defensie kwam dinsdag met nieuws waarop veteranen al jaren wachten. Tijdens de tiende herdenkingsceremonie voor de 72 militairen die sneuvelden tijdens de Binnenlandse Oorlog (1986-1992) kondigde hij een aanzienlijke verhoging van de toelagen aan.

“De resocialisatietoelage en de invaliditeitsuitkering voor ex-militairen worden met 100 procent verhoogd”, maakte de bewindsman bekend tegenover journalisten bij het Monument Gesneuvelde Militairen aan de Gravenberchstraat. Volgens Ramsaran is de begroting hiervoor al goedgekeurd en is de missive geautoriseerd door president Jennifer Geerlings-Simons.

Het nieuws valt niet toevallig op deze dag. Al jaren is de jaarlijkse herdenking voor de Vereniging Surinaamse Veteranen en Ex-Militairen niet alleen een moment van rouw, maar ook een podium om de financiële nood van oud-gedienden onder de aandacht te brengen.

‘Een trap in onze reet‘

Nog voordat Ramsaran zijn aankondiging deed, had Jameson er tijdens de plechtigheid op gewezen dat veel ex-militairen het simpelweg niet redden met een pensioen van SRD 4.000 en een AOV-uitkering van SRD 2.500 per maand. Jameson liet het niet bij die constatering. Over de manier waarop de groep zich door de overheid behandeld voelt, was hij ronduit: “We krijgen letterlijk een trap in onze reet en worden voor bedelaars uitgemaakt.”

Het zijn harde woorden op een dag die bedoeld is om stil te staan bij de 72 gesneuvelden van een oorlog die het land ruim dertig jaar geleden verscheurde. Maar voor Jameson en zijn achterban horen beide zaken bij elkaar: de doden herdenken en tegelijk vechten voor de levenden die de oorlog overleefden, maar er de rest van hun leven de gevolgen van dragen.

De grieven die Jameson dinsdag herhaalde, zijn niet nieuw. Al langer wijst de VSVEM op een te lage resocialisatie- en invaliditeitstoelage, beperkte medische zorg, het ontbreken van ex-militairen in het begrafenisfonds van Defensie en stagnatie bij een collectieve grondaanvraag in Commewijne, Saramacca en Nickerie. Eerder dit jaar bracht een delegatie van de vereniging deze punten opnieuw onder de aandacht van het Kabinet van de President.

Zeldzaam signaal

Dat de aankondiging van Ramsaran nu concreet is, is voor de veteranengemeenschap dan ook een zeldzaam signaal dat er na jaren van beloften daadwerkelijk beweging komt. Of de verhoging voldoende is om de kloof te dichten die Jameson beschrijft, zal moeten blijken zodra de nieuwe bedragen daadwerkelijk worden uitbetaald.

De herdenking zelf verliep zoals gebruikelijk, met kransleggingen bij het monument aan de Gravenberchstraat, een moment van stilte voor de 72 militairen die tijdens de Binnenlandse Oorlog omkwamen en de aanwezigheid van nabestaanden, actief dienende militairen en veteranen. Toch voelde deze tiende editie voor betrokkenen anders dan de voorgaande negen, nu een concrete financiële toezegging de symboliek van kransen en toespraken oversteeg.

Voor Jameson blijft de kern van zijn boodschap ongewijzigd: “Erkenning op een herdenkingsdag is mooi, maar zonder een menswaardig inkomen voor oud-militairen blijft die erkenning onvolledig. We zullen zien wat het wordt.” Met de aankondiging van vandaag heeft de regering in elk geval een eerste concrete stap gezet. Het is nu aan de uitvoering om te bewijzen dat het geen woorden bij een monument blijven.