Mannenproblemen

DE WERELD HEEFT heeft mannen veroordeeld tot het zijn van het ‘sterke geslacht’. Daarom zijn zij in veel gemeenschappen stille lijders. Ze mogen niet huilen en hun gevoelens niet tonen. Ze moeten sterk zijn en hun zachte kant nooit laten zien. In een kleine samenleving als Suriname kan dat grote gevolgen hebben, zeker omdat hulpverlening, opvang en begeleiding bij mentale problemen tekortschieten. Dat blijkt ook uit onderzoek van de Ware Tijd.

Socioloog Julia Terborg doet al jarenlang onderzoek naar geweld tegen kinderen. Zij legt regelmatig uit dat dit geweld vaak al op jonge leeftijd begint. Binnen de gezinssituatie krijgen jongens vaak verantwoordelijkheden opgelegd die veel te zwaar voor hen zijn. Wanneer ouders uit elkaar gaan, ontstaat er vaak druk op de oudste jongen(s) in het gezin, die als verantwoordelijke worden gezien. De ‘nieuwe’ man in huis mag en moet van alles bepalen en wordt niet zelden geacht te gaan werken.

Deze jongens belanden daardoor in een volwassen wereld, met volwassen problemen en verwachtingen. Al op jonge leeftijd zijn er signalen dat hun emotionele en cognitieve ontwikkeling hierdoor wordt belemmerd. Vervolgens komen zij terecht in een machocultuur, omringd door leeftijdsgenoten die hetzelfde lot ondergaan. Dan begint het gebruik van alcohol en drugs vaak als een manier om gevoelens verder te onderdrukken. Voor deze groep is het erg moeilijk om professionele hulp te zoeken voor mentale problemen. Dat wordt nog lastiger doordat er nauwelijks hulpverlening en opvang beschikbaar zijn wanneer het leven tegenzit.

Het bovenstaande is een veelvoorkomend probleem, maar er zijn tal van andere situaties waarin mannen hulp nodig hebben omdat zij met mentale problemen kampen. Minister André Misiekaba van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid liet zich, net als zijn voorganger Amar Ramadhin, ontvallen dat mentale gezondheid een hoge prioriteit zal krijgen. Wanneer echter wordt gekeken naar de stappen die sinds de belofte van Ramadhin zijn gezet, is er alle reden voor scepsis. Zo is algemeen bekend dat het Psychiatrisch Centrum Suriname al jarenlang kampt met een tekort aan zorgpersoneel en onvoldoende structurele opvangfaciliteiten heeft voor mensen met psychische problemen.

Ook de eerste stap naar een psycholoog wordt door het Staatsziekenfonds, de grootste zorgverzekeraar van het land, niet volledig vergoed. Patiënten ontvangen pas een tegemoetkoming nadat zij eerst een aantal consulten zelf hebben betaald.

Hoewel dit een probleem is dat zowel mannen als vrouwen treft, is de weg naar hulpverlening voor mannen vaak langer, omdat zij zich minder gemakkelijk uiten. Dat heeft vaak verstrekkende gevolgen. Ook het feit dat het aantal jongens dat de school voortijdig verlaat aanzienlijk hoger ligt dan het aantal meisjes, draagt bij aan deze problematiek.

Terborg pleit voor meer onderzoek om beter te begrijpen wat er bij Surinaamse jongens en mannen misgaat. De hulpverlening kan echter niet wachten op de uitkomsten van nieuw onderzoek. Daarom is het belangrijk om ouders nu al opvoedkundig advies te geven. De eerste vorming vindt immers thuis plaats. Van daaruit kan worden gewerkt aan een generatie mannen die hun gevoelens durven te uiten en hulp zoeken wanneer zij mentaal vastlopen. Een samenleving heeft immers gezonde mannen nodig.