Het Caribisch gebied moet zich voorbereiden op een periode van drogere en warmere omstandigheden in 2026 en 2027, nu het El Niño-fenomeen zich ontwikkelt. Volgens het Caribbean Institute of Meteorology and Hydrology (CIMH) en de Climate Studies Group Mona van de University of the West Indies (UWI CSGM) kunnen deze klimatologische veranderingen leiden tot ernstige gevolgen voor waterbeschikbaarheid, landbouw, gezondheid en economie in de regio.

Cedric Van Meerbeeck, klimatoloog bij CIMH, waarschuwt dat El Niño waarschijnlijk periodes met minder regenval en verhoogde vochtige hitte zal veroorzaken. Dit vergroot de kans op droogte, hittegolven, bosbranden en mariene hittegolven die koraalverbleking kunnen triggeren. Eerdere El Niño-jaren, zoals 2009-2010 en 2014-2016, gingen gepaard met zware droogtes en extreme hitte, met grote impact op de lokale ecosystemen en gemeenschappen.

De gevolgen zijn breed en complex. Vooral de landbouwsector, afhankelijk van voldoende water en stabiele temperaturen, loopt risico op productieverlies, wat de voedselzekerheid bedreigt. Ook water- en energiesystemen kunnen onder druk komen te staan, doordat de vraag naar koeling stijgt terwijl sommige landen sterk leunen op waterkracht of koelwater voor energieproductie. Daarnaast kunnen gezondheidsrisico’s toenemen, onder meer door verslechtering van waterkwaliteit, vectorziekten en hittegerelateerde aandoeningen.

Professor Michael Taylor van UWI CSGM benadrukt dat het Caribisch gebied te maken krijgt met een “multi-hazard regime” waarbij hitte, droogte en mariene effecten elkaar versterken. Dit vraagt om een geïntegreerde en gecoördineerde aanpak over sectoren heen en een sterke regionale samenwerking.

Economisch gezien kan El Niño ook de toerisme-, visserij- en maritieme sector raken. Door wereldwijde verstoringen kunnen handels- en bevoorradingsketens ontregeld raken, wat de kosten voor consumenten kan verhogen. De recente droogtes die de werking van het Panamakanaal verstoorden, een belangrijke transportroute voor goederen in de regio en langs de Amerikaanse oostkust, illustreren deze kwetsbaarheid.

De experts roepen overheden, bedrijven, boeren en huishoudens op om de risico’s serieus te nemen en zich tijdig voor te bereiden. Vanaf mei 2026 worden de El Niño-voorspellingen doorgaans betrouwbaarder. Het CIMH organiseert in de week van 24 mei het Caribbean Climate Outlook Forum (CariCOF), waar regionale klimaatdeskundigen nationale en internationale stakeholders informeren en adviseren over de komende natte en orkaanseizoenen.

David Farrell, directeur van CIMH, benadrukt het belang van tijdige en bruikbare klimaatinformatie voor besluitvorming. Hij wijst op de strategische uitbreiding van CIMH’s diensten op het gebied van water, mariene systemen en aardobservatie, die bijdragen aan betere vroegwaarschuwingssystemen. “Proactieve maatregelen zijn essentieel om de impact van extreme weersomstandigheden op kwetsbare sectoren en gemeenschappen te beperken,” aldus Farrell.

De versterking van vroegwaarschuwingssystemen en een verbeterde toegang tot heldere informatie zijn volgens hem cruciaal voor het vergroten van de regionale veerkracht tegen veranderend klimaat en extreme weersomstandigheden. CIMH werkt hierbij nauw samen met regionale overheden en ontwikkelingspartners.