12 Februari 2024
00:00door Wilfred Leeuwin
PARAMARIBO — De regering blijft ronddolen in een vicieuze cirkel van kortetermijnmaatregelen, zoals het verstrekken van pakketten. Ze mist zonder een langtermijnbeleid, de sociale doelen in het herstel-programma dat met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is afgesproken. Zo concludeert de Suriname Economic Oversight Board (SEOB) in haar bulletin van januari en benadrukt de noodzaak om het programma te evalueren.
De reden hiervoor volgens de raad is de achterhaalde armoedegrens met een fors gestegen inflatie en weinig of onjuiste doelgroepen in het sociaalprogramma omdat de koopkracht fors achteruit is gegaan voor meerdere groepen. Ook moet het behoeftenpakket van de samenleving worden aangepast.
“In het derde kwartaal van 2023 diende de overheid ruim SRD 2.971 miljoen aan sociale uitgaven besteed te hebben, maar realisatie viel ruim SRD 1.056 miljoen lager uit”
Geen transparantie
De SEOB die de macro-economische data van Suriname bijhoudt en analyseert en ook het herstelprogramma van de regering met het IMF, vindt meer transparantie over de uitvoering van het sociaalprogramma noodzakelijk. Er op wordt gewezen dat dit een wezenlijk deel is van het herstelprogramma. Er moet met name meer duidelijkheid komen over de verdere kostenverhogende maatregelen die dit jaar genomen zullen worden.
Onder transparantie noemt de SEOB het publiceren van de voortgang en de effectiviteit van de sociale uitkeringen. Weer wordt door het orgaan aanbevolen om de uitbetaling van deze sociale uitkeringen transparanter te maken via het banksysteem, wat efficiënter is en ook corruptie ontmoedigt.
Vicieuze cirkel
Het verstrekken van pakketten beschouwt de SEOB niet als een duurzame oplossing voor het sociaal vraagstuk. Het IMF schat de inflatie voor 2024 immers op circa 20 procent. Dit zal betekenen dat de koopkracht van de burger nog verder zal worden verminderd.
Volgens het instituut zal dat te wijten zijn aan een verdere afbouw van subsidies op nutstarieven, het invoeren van BTW op de tarieven en mogelijke prijsstijging van brandstof. Er wordt aan herinnerd dat het IMF stelt dat het sociaal programma als doel heeft, de zwakkere groepen en mensen in rurale gebieden te beschermen vanwege de afbouw van de subsidies en de daarbij gepaard gaande forse daling van de koopkracht.
Echter blijkt dat de overheid haar doelen voor dit onderdeel van het herstelprogramma structureel niet haalt. De overheid blijft helaas in de vicieuze cirkel van kortetermijnmaatregelen, waaronder het uitdelen van pakketten. De doelstelling voor sociale uitgaven is in tegenstelling tot het merendeel van de maatregelen minimaal. In het derde kwartaal van 2023 diende de overheid ruim SRD 2.971 miljoen aan sociale uitgaven besteed te hebben, maar realisatie viel ruim SRD 1.056 miljoen lager uit. Ook de effectiviteit en transparantie van de uitgaven laten te wensen over.
Public Sector Reform
De SEOB vraagt ook aandacht voor de public sector reform. “Wij zien het ministerieel besluit voor stopzetting van salarissen voor ambtenaren die zich niet herregistreren (spookambtenaren) als een stap in de goede richting. Met het geld dat hiermee wordt bespaard kan de positie van de actieve ambtenaren verbeterd worden.”
De aanpak van het ambtenarenapparaat is volgens SEOB meer dan noodzakelijk, gezien de productiviteit in Suriname in een neerwaartse trend is. Het bruto binnenlands product per arbeider wordt hierbij door de Wereldbank gehanteerd als graadmeter.