8 Februari 2024
07:50Ingezonden
Eind december 2023 is door de republiek Zuid-Afrika op grond van het verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide (hierna te noemen het verdrag) een klacht ingediend bij het Internationaal Gerechtshof te Den Haag (hierna te noemen het hof). Zuid-Afrika beschuldigt Israël van het plegen van genocide en eist dat dat land de oorlog in Gaza met onmiddellijke ingang beëindigt.
In artikel 1 van het verdrag bevestigen de verdragspartijen dat genocide, ongeacht of het feit in vredes- dan wel in oorlogstijd wordt bedreven, een misdrijf is krachtens internationaal recht, welk misdrijf zij op zich nemen te voorkomen en te bestraffen.
Onder genocide wordt ingevolge artikel 2 van het genocide-verdrag verstaan één van de volgende handelingen, gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische, godsdienstige, dan wel een groep, behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk als zodanig te vernietigen:
a. het doden van leden van de groep;
b. het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep;
c. het opzettelijk aan de groep opleggen van levensvoorwaarden die zijn gericht op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging;
d. het nemen van maatregelen, bedoeld om geboorten binnen de groep te voorkomen;
e. het gewelddadig overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep.
In artikel 3 van het verdrag wordt strafbaar gesteld het plegen van genocide alsmede medeplichtigheid aan genocide.
“Israël heeft al eerder en wel in 2004 een uitspraak van het hof betreffende de bouw van een scheidingsmuur genegeerd”
Sedert oktober 2023 woedt er een oorlog tussen Israël en Hamas, de Palestijnse verzetsbeweging, in Gaza, een smalle strook land, in het noorden en oosten begrensd door Israël, in het westen door de Middellandse Zee en in het zuiden door Egypte. In Gaza wonen circa 2,2 miljoen Palestijnen die daar noodgedwongen naartoe zijn verhuisd vanwege Israëlisch geweld in de afgelopen decennia.
Gaza wordt door velen genoemd een door Israël gecreëerd open gevangenis voor Palestijnen. Het is één van de dichtst bevolkte gebieden ter wereld. Directe aanleiding voor de oorlog was de aanval van Hamas op Israëlische burgers en militairen op 7 oktober 2023, waarbij ongeveer twaalfhonderd mensen om het leven kwamen en 250 Israëliërs gevangen werden genomen.
De reactie van Israël op het door Hamas gepleegde geweld was hard en meedogenloos. Vanaf 7 oktober worden onophoudelijk, 1×24 uur, zeven dagen per week, steden en vluchtelingenkampen in de Gazastrook door het Israëlische leger bestookt met bommen en raketten vanuit de lucht. Op de grond raast het leger met tanks en artillerie door Gaza; alles en iedereen wat zij op hun weg tegen komen verwoestend en dodend. Daarbij wordt geen enkel onderscheid gemaakt tussen burgers en strijders van Hamas.
Hel op aarde
De oorlog heeft aan Palestijnse kant al geleid tot meer dan dertigduizend doden (inclusief de nog onder het puin liggende slachtoffers). Onder de doden zijn er meer dan tienduizend kinderen. Er zijn meer dan 65.000 gewonden. Burgers worden door het Israëlische leger dag en nacht vanuit de lucht en de grond bestookt met bommen en granaten. Vluchtende en weerloze burgers worden dood geschoten.
Het geweld van het Israëlische leger, daartoe aangezet door het Netanyahu-bewind, kent geen grenzen. Burgers worden massaal gedood, ziekenhuizen, scholen, huizen, moskeeën, tempels worden met de grond gelijk gemaakt. Ongeveer 1,7 miljoen mensen zijn ontheemd, zevenhonderdduizend woningen compleet verwoest, 290.000 deels verwoest (officiële VN-cijfers tot 27 januari 2024). Vrijwel alle ziekenhuizen en medische posten zijn verwoest. Door VN-functionarissen wordt Gaza aangeduid als een plaats van “dood en wanhoop” met andere woorden als de hel op aarde.
Een oproep van de Algemene Vergadering van de VN voor een staakt-het-vuren op 13 december 2023 werd ondersteund met overweldigende meerderheid: 154 van de 193 landen stemden voor. Suriname onthield zich van stemming. De oproep van de wereldgemeenschap werd door Israël aan zijn militaire laars gelapt. Pogingen van diverse landen om via de Veiligheidsraad van de VN tot een staakt-het-vuren te komen, zijn door de Verenigde Staten geblokkeerd middels gebruik van haar vetorecht.
Klacht van Zuid-Afrika
Teneinde raad heeft de republiek Zuid-Afrika eind december 2023 het initiatief genomen om op basis van het genocide-verdrag een klacht tegen Israël in te dienen bij het Internationaal Gerechtshof te Den Haag. Het hof is het hoogste gerechtshof ter wereld, ingesteld door de VN.
Zuid-Afrika beschuldigt Israël van het plegen van genocide (volkerenmoord) en eist dat het land zijn oorlogshandelingen jegens de Palestijnen onmiddellijk beëindigt. Advocaten van Zuid-Afrika hebben tijdens de behandeling van de zaak middels magistrale betogen, op basis van harde en onweerlegbare feiten, aangetoond dat de klacht gegrond is.
Tussenvonnis van het hof
Op 26 januari heeft het hof een tussenvonnis gewezen. Het is van oordeel dat de klacht van Zuid-Afrika “plausibel” oftewel aannemelijk/geloofwaardig is en heeft op grond daarvan (vrij vertaald) onder meer het volgende beslist:
– Israël moet alles in het werk stellen om genocide in Gaza te voorkomen
– Israël dient humanitaire hulp voor de bevolking van Gaza toe te laten
– Israël dient het oproepen tot het plegen van genocide te voorkomen en te bestraffen.
– Israël dient te voorkomen dat bewijsmateriaal wordt vernietigd.
Daarnaast is aan Israël de verplichting opgelegd om binnen een maand aan het hof te rapporteren wat het allemaal heeft gedaan om te voldoen aan deze orders. Aan Hamas is opgedragen de gijzelaars onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten. De besluiten van het hof zijn ondersteund door vijftien van de zeventien rechters.
Alhoewel het hof (nog) niet formeel heeft bevestigd dat Israël genocide pleegt of heeft gepleegd, wordt algemeen verwacht dat het in zijn eindoordeel (hetgeen nog jaren op zich kan laten wachten) wel tot de conclusie zal komen dat de door Israël gepleegde oorlogshandelingen jegens de Palestijnen en de gevolgen daarvan kunnen worden gekwalificeerd als genocide in de zin van het genocide-verdrag. Al die tijd zal Israël in de beklaagdenbank zitten.
De door het hof opgelegde maatregelen houden impliciet in een staakt-het-vuren, zoals door Naledi Pandor, minister van Internationale Betrekkingen van Zuid-Afrika, kort na de uitspraak, op beschaafde en welbespraakte wijze helder uiteen is gezet.
Medeplichtigen
Israël wordt door de VS en de meeste West-Europese landen onvoorwaardelijk gesteund. De staatshoofden van genoemde landen waren er als de kippen bij om hun steun te betuigen aan Israël en doen dat nog steeds. Israël wordt op allerlei manieren – militair, financieel, diplomatiek enzovoorts – door westerse mogendheden gesteund, met name door de VS. Nederland levert onderdelen voor F16-vliegtuigen, waarmee bommen op de Palestijnen worden gegooid.
De Amerikaanse president Joe Biden wil naast de jaarlijkse bijdrage van drie miljard US dollar nog veertien miljard extra geven ter ondersteuning van de Israëlische oorlogsmachine. Indien daadwerkelijk het hof in zijn eindoordeel tot de conclusie komt dat er sprake is van genocide dan zullen westerse landen, met de VS voorop, ongetwijfeld het odium van medeplichtigheid aan genocide op zich laden.
Nu al wordt alom aangenomen dat deze “zelf verklaarde mondiale hoeders van de democratie en mensenrechten” medeplichtig zijn aan het ernstigste misdrijf op volkenrechtelijk gebied, namelijk genocide. Met welk recht zullen zij andere landen en volkeren in de toekomst – zoals in het verleden zo vaak is gebeurd – vermanend de les lezen over democratie, mensenrechten, waarden en normen cq ethische en morele principes vragen velen zich af.
Zullen Israël en zijn bondgenoten zich houden aan de bevelen van het Hof?
Het antwoord op die vraag is door Netanyahu al gegeven. Hij noemde het feit dat het hof bereid is geweest de genocide zaak in behandeling te nemen “een schande die generaties lang niet zal worden weggewist”. Onmiddellijk daarop gaf hij de eerste aanzet tot het frustreren van de uitvoering van het bevel van het hof om mee te werken aan humanitaire hulpverlening.
Op nog onbewezen beschuldiging van Israël dat twaalf van de ongeveer dertigduizend medewerkers van de VN-hulporganisatie UNWRA zich schuldig zouden hebben gemaakt aan samenwerking met Hamas hebben belangrijke donoren van de UNWRA, waaronder de VS, Engeland, Duitsland, Frankrijk, Australië en natuurlijk ook Nederland hun financiële bijdrage aan UNWRA onmiddellijk opgeschort. Deze organisatie is de levenslijn van de Palestijnen in Gaza.
Zonder de hulp van UNRWA zijn Palestijnen in Gaza ten dode opgeschreven. Hongersnood en besmettelijke ziekten zullen ontelbare dodelijke slachtoffers maken. De VN waarschuwde al vóór de opschorting voor een catastrofale hongersnood.
Frappant is dat de beschuldiging van de zijde van Israël kwam kort na de uitspraak van het hof. Kennelijk is de gedachte bij Netanyahu en de zijnen als het niet linksom gaat, dan maar rechtsom, maar Palestijnen moeten lijden tot de dood er op volgt. Sabotage van de hulp door UNRWA past geheel in hun strategie van uitroeiing van Palestijnen in de Gazastrook. Intussen gaat het gooien van bommen en lanceren van raketten op weerloze kinderen, vrouwen, zieken en ouden van dagen onverminderd door.
Hoe verder met het genocide-verdrag?
Israël heeft al eerder en wel in 2004 een uitspraak van het hof betreffende de bouw van een scheidingsmuur genegeerd. Indien Israël en zijn bondgenoten niet door de wereldgemeenschap worden gedwongen om de bevelen van het hof op te volgen dan wordt het genocide-verdrag een dode letter.
Alle hoop is nu gevestigd op besluiten van de Algemene Vergadering van de VN en/of de Veiligheidsraad neerkomend op een algehele boycot van Israël, onder meer politiek, economisch, diplomatiek en militair. Het racistische apartheidsregime in Zuid-Afrika kon alleen op die manier worden gedwongen om gekleurde Zuid-Afrikanen als mens te bejegenen.
Volgens het genocide-verdrag rust op alle landen die het hebben ondertekend de verplichting om genocide waar ook ter wereld te voorkomen en te bestrijden. Lukt dat niet dan zal in de wereld gelden het recht van de sterkste. Alsdan kan het genocide-verdrag ten grave worden gedragen. Wat voor zin heeft een verdrag waarvan de naleving niet kan worden afgedwongen, ook niet na een veroordeling door het hoogste rechtscollege ter wereld?.-.
Mr. Willem Siwpersad (advocaat)
De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.