‘Vrouwen stappen weinig naar politie om partnergeweld te melden’

“Om partnergeweld te stoppen, moeten we streven naar gendergelijkheid en een evenwichtige machtsverhouding tussen mannen en vrouwen in relaties.” Dit zei Ravina Biharie tijdens de presentatie van haar afstudeeronderzoek ‘Coping strategieën bij partnergeweld’, waarmee ze haar mastergraad behaalde aan de Interfaculty Graduate Studies and Research van de Anton de Kom Universiteit. Coping strategieën worden vaak door mensen gebruikt bij stress en of trauma om pijnlijke of moeilijke emoties te helpen beheersen.

Tekst Edwien Bodjie

Beeld Privécollectie

Volgens Biharie ervaart wereldwijd, dus ook in Suriname, één op de drie vrouwen minstens één keer in hun leven geweld van hun mannelijke partner. Uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie blijkt intiem partnergeweld zelfs één van de meest voorkomende vormen van geweld tegen vrouwen te zijn, variërend van fysiek en seksueel misbruik tot emotionele manipulatie.

De onderzoekster benadrukt dat vrouwen vaak effectieve coping strategieën gebruiken om zich aan deze situatie te ontworstelen. Ze trachten daarbij moeilijke emoties te beheersen en een uitweg te vinden uit de cyclus van geweld.

Het onderzoek van Biharie richtte zich op de factoren die van invloed zijn op de coping strategieën van vrouwelijke slachtoffers van intiem partnergeweld in Suriname. “Om tot een antwoord te komen, is het eerst belangrijk om te weten welke vormen van coping strategieën er zijn. De twee hoofdvormen zijn private en publieke coping.”

Biharie legt uit dat onder private coping drie categorieën vallen: verzoenende en weerstandbiedende coping en veiligheidsplanning. Publieke coping is met name de informele, formele en juridische benadering. “Welke coping strategie wordt gebruikt, is afhankelijk van de situatie van de persoon en de context waarin het geweld plaatsvindt.”

Ze vervolgt: “Tijdens mijn onderzoek is gebleken dat Surinaamse vrouwen fysiek laten zien dat ze het niet eens zijn met het geweld dat hen wordt aangedaan. Dit is de weerstandbiedende strategie. Het is de meest inspirerende die wordt toegepast, terwijl de formele en juridische coping strategieën het minst voorkomen.”

Politie

Bij die vorm onderneemt de vrouw juridische stappen tegen de partner om uit de situatie te komen, omdat weerstandbiedende coping als minder effectief wordt gezien. “Vrouwen stappen weinig naar de politie om gevallen van (intiem) partnergeweld te melden en maken het ook niet bekend, terwijl publieke coping strategieën juist effectiever zijn.”

Biharie vindt het nodig dat politiefunctionarissen moeten worden getraind om meldingen van gevoelige gevallen, zoals gender gerelateerd geweld te kunnen behandelen. Dit gedrag is volgens haar gekoppeld aan verschillende factoren die betrekking hebben op de vrouw. Daarom kiezen veel van hen liever voor de verzoenende coping.

Die groep is dan ook veel groter dan de vrouwen die formele, juridische stappen ondernemen. “Maar ook opleidingsniveau bepaalt de manier die je kiest om het geweld te stoppen. Als de vrouw mede kostwinner en misschien een hoger inkomen heeft, stapt zij makkelijker naar de politie. Ontwikkelingsniveau en economische status zijn uiterst belangrijk, omdat armoede de toegang naar een oplossing voor slachtoffers van huiselijk geweld aanzienlijk beperkt.”

De verzoenende vorm, waarbij wordt gehoopt dat het geweld zal stoppen, brengt gevaar met zich mee. “De kans is klein dat wanneer een vrouw eenmaal hiervan gebruik maakt ze dat ook doet met andere coping strategieën, dus dan blijft het hierbij wat ook niet effectief is. Want de partner past niet minder geweld toe omdat je extra lief bent gaan doen.”

Veiligheidsplan

Uit het onderzoek blijkt ook dat vrouwen een veiligheidsplan opstellen. Dit betekent dat ze de situatie aan vrienden en familie vertellen in de hoop dat de man stopt met het geweld. “Dit veiligheidsplan is onderdeel van private coping en geeft de vrouw ook de mogelijkheid haar hart te luchten. Helaas, ik moet concluderen dat private coping strategieën waar het veiligheidsplan onder valt, het minst effectief zijn wat mede mogelijk maakt dat gevallen van intiem partnergeweld zo hoog is. Om meer effect te zien, zouden er publiekelijke coping strategieën moeten worden gebuikt. Dus niet alleen met vrienden en familie erover praten, maar ook met instanties die zich daarmee bezig houden, zoals vrouwenorganisaties en daarnaast aangifte doen.”

De verschillende coping strategieën zijn volgens Biharie ook etnisch gebonden. Sommige modellen komen veel meer voor bij bepaalde bevolkingsgroepen legt ze uit zonder specifieke etnische groepen bij naam te noemen.

Argumenten

Er zijn meer zaken die bepalend zijn voor welke coping er wordt gebruikt. Familieleden maken verwijtende opmerkingen over waarom de vrouw ervoor kiest naar de man terug te gaan. “Die man slaat je, maar je gaat toch elke keer terug naar hem is een veel geoorde uitspraak in Suriname.” Het is volgens de onderzoekster niet altijd gemakkelijk voor vrouwen om een besluit te nemen.

Er zijn ook anderen die argumenten aanhalen waarom de vrouw er goed aan doet toch maar terug te keren naar of te blijven bij haar man. Opmerkingen als ‘de man zorgt goed voor zijn kinderen’, ‘ze hebben geen oppas’ en ‘je bent al zo lang samen met die man’, worden daarbij gemaakt. “Met al deze situaties hebben vrouwen die stappen ondernemen tegen het geweld te maken.”