Tenen van de president

EVEN WAANDEN WIJ ons in de periode dat er censoren bij de krant kwamen zitten in de jaren tachtig om te bepalen wat wij wel en niet mochten publiceren. De Ware Tijd werd vrijdag namelijk via deurwaardersexploot door president Chandrikapersad Santokhi gesommeerd om te stoppen met de publicatie van de foto van het boek ‘Corruptie op het hoogste niveau, zakendoen in Suriname’ van ondernemer Gerard van den Bergh. De cover is gebruikt als illustratie bij het nieuwsartikel dat boekhandel en uitgever Vaco is gesommeerd het boek uit de handel te halen.

Op de omslag staan de titel en de foto’s van Vijay Kirpalani, president Chandrikapersad Santokhi en de minister van Landbouw Veeteelt en Visserij, Parmanand Sewdien. Santokhi zegt geen toestemming te hebben gegeven om zijn foto te gebruiken en ervaart de publicatie als schending van zijn recht op bescherming van zijn morele integriteit, goede naam en eer, maar ook zijn reputatie als president. Dit is verder schadelijk voor het imago van Suriname, vindt de regeringsleider.

Wanneer een president in een democratisch land een medium sommeert om iets dat een feit is te verwijderen van haar kanalen dan kan de vraag worden gesteld of er sprake is van vrije pers in dit land. Het staatshoofd heeft zich te verstaan met de schrijver van het boek die kennelijk zonder toestemming van hem zijn foto heeft gebruikt. Hij staat daarmee helemaal in zijn recht. Echter, de krant sommeren om een foto te verwijderen die een feit weergeeft is een aantal stappen te ver en riekt naar censuur.

Deze regering leeft al enige tijd op zeer gespannen voet met de fenomenen ‘vrije meningsuiting’ en ‘vrije pers’. Deels komt dat door de verouderde muilkorfwetten die stammen uit de periode toen de koning aan het hoofd stond van het land. Die was ceremonieel en van daar ook niet degene die moest worden aangesproken voor regeringsfalen. En terwijl Nederland op deze wetten al lang geen beroep meer doet en een wet Openbaarheid van Overheid heeft, blijft Suriname steken in ‘koloniale’ wetten die burgers muilkorven omdat ze hun mening geven. Dat ze dat doen op een manier die de president niet zint, zou tot een civiel proces moeten leiden en geen strafklacht opleveren.

Zonder de schrijver van het boek, die trouwens ook de Ware Tijd en één van haar journalisten aanvalt, in zijn pennenvrucht te (be)oordelen, moet wel worden gezegd dat de president een vrij naïeve houding aanneemt. Santokhi leidt een land dat door een IMF-programma gaat en maakt daarbij keuzes die pijn doen bij het volk. De regering geeft ook toe fouten te hebben gemaakt. Het volk spreekt de pijn op allerlei fora uit op allerlei manieren. Dat de president zich in veel gevallen zo snel en zo vaak op zijn tenen getrapt voelt, zegt meer iets over zijn tenen.

In ieder geval gaat het boek in pdf-format als een lopend, viraal vuurtje van telefoon tot telefoon. De eerste man van het land zal veel geld aan advocaatkosten moeten uitgeven om dat te kunnen stremmen. Dat hij dat alvast – selectief – bij de Ware Tijd heeft gedaan is geen vertoning van goed en waardig staatsmanschap. Van Santokhi hadden we dat wel verwacht.