Wat is een politiek proces?

INGEZONDEN

Een politiek proces is een proces waarin politieke machthebbers in een land de mond proberen te snoeren van tegenstanders in een juridische procedure. Er wordt dan iets wat niet klopt ten laste gelegd aan een tegenstander om hem of haar uit te schakelen. Dat gebeurt meestal in dictaturen, maar niet altijd, want ook in een democratie kunnen mensen door politieke tegenstanders het leven zuur worden gemaakt.

Zo wordt in Rusland oppositieleider Alexei Navalny gevangengezet op grond van allerlei beschuldigingen, die regimegetrouwe rechters gebruiken. In Rusland is er geen sprake van een onafhankelijke rechterlijke macht.

Ook niet-politici kunnen betrokken raken in een politiek proces. Zo is de meest recente Nobelprijswinnaar voor de Vrede, burgerrechtenactivist Narges Mohammadi (51), onlangs in Iran opnieuw veroordeeld voor het verspreiden van propaganda tegen het regime van de islamitische republiek. Zij sprak zich uit tegen de doodstraf, voor vrouwenrechten en voor hervorming van het islamitische regime.

In een democratische rechtstaat als Suriname zijn deze soort veroordelingen niet mogelijk. Dat komt door machtenscheiding, de zogenaamde trias politica, de drie machten-leer. De rechterlijke macht is gescheiden en onafhankelijk van de uitvoerende macht, de regering en van de wetgevende macht, De Nationale Assemblee (DNA). Deze drie staatsmachten houden elkaar in evenwicht.

In de drie machten-leer kan het treden van de wetgevende macht (DNA) op het terrein van de rechterlijke macht een grond voor cassatie opleveren. De beslissing van de wetgevende macht kan dus worden vernietigd door het Hof van Justitie. Dat is gebeurd met de Amnestiewet toen de Decembermoordenzaak al onder de rechter was.

Bovendien heeft het Constitutioneel Hof de Amnestiewet onverbindend verklaard op grond van strijdigheid met het Inter-Amerikaans Verdrag voor de Rechten van de Mens. In een democratie is het gebruikelijk dat de wetgever en de regering zich onthouden van kritiek op en inmenging in een aanhangige zaak bij de rechterlijke macht totdat over de zaak is beslist door de rechter.

Het is dan ook uiterst merkwaardig dat zelfs juristen in en van de Nationale Democratische Partij (NDP) menen dat de Amnestiewet nog geldt en dat de veroordeelden in het 8 december-proces niet hadden mogen worden veroordeeld. Wie is nou bezig met het vormgeven van een politiek proces?

De NDP kwam aan de macht nadat militairen in een vakbondsconflict een staatsgreep pleegden in 1980 en de Grondwet buitenwerking stelden. Wie dat doet heeft geen enkele eerbied voor de democratische rechtsorde en verstoort die orde.

Nu werd door de advocaat van de hoofdveroordeelde, Desi Bouterse, beweerd dat zijn cliënt eerbied heeft voor het recht en zich daarom zal aanmelden om zijn straf uit te zitten. Ik ben benieuwd wanneer dat zal plaatsvinden. De desbetreffende last kon niet aan hem worden betekend en het vervolgingstraject wordt voortgezet.

Daaruit blijkt dat de NDP zich waant te leven in een andere rechtsorde dan in een democratische, althans een andere rechtsorde wil vestigen. Dat belooft dus nog wat te worden met de verkiezingen van 2025 in aantocht. Het voordeel van een democratie is dat allerlei ideologieën worden geaccepteerd, behalve uiteraard subversieve, ondemocratische.

Rinaldo van Rhemen

De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.