18 Januari 2024
00:00door Wilfred Leeuwin
PARAMARIBO — Suriname neemt op de internationale ‘Rule of Law’-index een prominente positie in van landen waar de rechtstaat ernstig wordt aangetast en uitgehold. Het staat op de overall index op plek 81 van 142 landen, met een score van 0,49. Onder meer een te grote betrokkenheid van de politiek of wetgevende macht bij de rechterlijke macht, corruptie, geen transparante overheid en het niet naleven van grondrechten, maken dat Suriname ver beneden het gemiddelde scoort.
Het land neemt van de 32 landen uit de regio (Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied) de achttiende plek in. Opmerkelijk op de index is dat Suriname het heel slecht doet als het gaat om de indicatoren handhaven van de veiligheid en de orde en een transparante overheid.
Zorgpunt
De top vijf landen, waar de rechtstaat het best functioneert, zijn Denemarken, Noorwegen, Finland, Zweden en Duitsland. Venezuela staat op de index op de laatste plaats met een score van 0,18. Daarboven op plek 141 zit Nicaragua (0,23). Egypte en de Arabische Republiek staan met 0,24 op plek 140. Wit-Rusland en Cambodia zijn 139 en 138 met elk 0,26.
‘Er moet worden overgeschakeld naar een mensgerichte benadering, waarbij de behoeften van de mensen centraal staan waarvoor ze zijn bedoeld’
Volgens het World Justice Project (WJP), dat sinds 2016 metingen doet naar de rechtsstatelijkheid, leven meer dan zes miljard mensen wereldwijd in landen waar de rechtstaat wordt uitgehold en betalen zij daarvoor een hoge prijs. Met name de manier waarop wordt omgesprongen met rechtsprocessen, waarbij mensenrechten worden geschonden, is een zorgpunt. De daling in het functioneren van rechtssystemen is zich aan het verspreiden, ook omdat steeds meer landen het moeilijk hebben om mensen tijdige, betaalbare en toegankelijke gerechtigheid te bieden.
Roer omgooien
In de vorige index van 2023 blijkt dat van de acht indicatoren om de rechtsstatelijkheid te meten, voor het burgerlijk recht de meeste landen hebben gefaald. “De wereld blijft in de greep van een recessie op het gebied van de rechtsstaat, gekenmerkt door uitvoerende machten”, zegt William Neukom, medeoprichter en president van WJP.
Hij voegt eraan toe: “Als we de koers willen veranderen, hebben rechtssystemen een paradigma nodig. Er moet worden overgeschakeld naar een mensgerichte benadering, waarbij de behoeften van de mensen centraal staan waarvoor ze zijn bedoeld.”
Doelen WJP
Het World Justice Project is een onafhankelijke en multidisciplinaire organisatie die zich inzet voor het creëren van kennis, vergroten van het bewustzijn en stimuleren van actie om de rechtstaat wereldwijd te bevorderen. Het stelt dat een effectieve rechtstaat de corruptie vermindert, armoede en ziekte bestrijdt en mensen beschermt tegen groot en klein onrecht. Het is de basis voor gemeenschappen van rechtvaardigheid, kansen en vrede, die op zich weer de basis vormen voor ontwikkeling, verantwoordelijk bestuur en respect voor fundamentele rechten.
Traditioneel wordt de rechtsstaat gezien als het domein van advocaten en rechters. Maar alledaagse kwesties als veiligheid, rechten, rechtvaardigheid en bestuur zijn van invloed op eenieder. Iedereen is een belanghebbende in de rechtstaat. Op basis hiervan streeft WJP een multidisciplinaire aanpak na om de rechtstaat te bevorderen.