17 Januari 2024
14:00SERIEUS!? / Ivan Cairo
Al langer dan een week circuleert informatie dat op het terrein van het Militair Hospitaal een ruimte wordt gebouwd waarin de veroordeelde hoofddader van de Decembermoorden, Desi Bouterse, zal worden gedetineerd. Een gevangeniscel dus. Tot op het moment van publicatie van deze column heeft het Openbaar Ministerie, noch enige andere justitiële of overheidsinstantie, dit publiekelijk ontkend en tegengesproken. Ik ga er dus gevoeglijk van uit dat de informatie op waarheid berust.
Trouwens, al enkele weken voordat de informatie over de Bouterse-cel in de media verscheen, kreeg ik informatie dat het plan was om ‘Desi in het Militair Hospitaal gevangen te zetten’. Echter, ik had mij die gevangenzetting anders voorgesteld. Ik dacht aan een soort afzondering in een kamertje in het ziekenhuis. Ik was dus verbaasd dat de man niet binnen, maar op het erf zou worden geaccommodeerd. Niet alleen verbaasd, ook ontstemd. Zeer ontstemd.
Het eerste wat in me opkwam was dat als de informatie op waarheid berust dit plan niks maar dan ook niks te maken heeft met recht, gerechtigheid en juridische of justitiële genoegdoening. Dit riekt voor mij naar vernedering. En daar is de rechtspraak niet voor bedoeld. Een andere verklaring kan ik er niet voor vinden dat vlak langs de straat, voor iedereen zichtbaar, een cel voor Bouterse wordt neergezet.
Strafoplegging door de rechter heeft, zoals algemeen bekend, als doel vergelding, correctie, dus voorkomen van herhaling, bescherming van de samenleving en het afschrikken van anderen. Bij vergelding gaat het erom dat wie een strafbaar feit heeft begaan, daar niet mee mag wegkomen. Die persoon verdient straf. Het slachtoffer en de samenleving verdienen genoegdoening.
Straf moet ook voorkomen dat de dader nog een keer in de fout gaat. Welke straf dat doel het beste dient, hangt af van de persoonlijke omstandigheden van de dader. In het geval van Bouterse heeft de rechtbank een gevangenisstraf van twintig jaar opgelegd, onvoorwaardelijk. Straffen zijn ook bedoeld om anderen die bewust een misdaad plannen, te laten weten dat ze gevangenisstraf kunnen krijgen als ze worden gepakt.
Of gevangenisstraf als afschrikmiddel werkt, is nog de vraag gezien de talrijke misdadigers die wereldwijd zijn gedetineerd, onder wie draaideurcriminelen en recidivisten. Om de samenleving (tijdelijk) te beschermen worden ook gevangenisstraffen opgelegd. Zolang de dader gevangen zit, kan hij of zij niet opnieuw de fout in gaan.
Nergens ben ik in de literatuur straffen met als doel vernedering tegengekomen. Nu lijkt het erop dat men Bouterse vlak langs de straat wil positioneren, zodat iedereen die daar langs gaat, ziet en weet wie daar is gedetineerd. Dat is geen goede zaak. Waar zijn de gevangenissen die we hebben? Allemaal zijn een beetje afgezonderd achter hoge betonnen muren. Dat is ook om de privacy van gedetineerden te bewaren.
Het is niet de bedoeling dat iedereen die langs een gevangenis langs gaat naar binnen kan kijken en zien wie er allemaal achter tralies is. Waarom wil men Bouterse wel zo te kijk zetten? Dat is voor mij onacceptabel. Misschien zou dit met Bouterse zijn afgesproken, maar dit idee gaat er bij mij niet in. Als gedetineerde is de staat verantwoordelijk voor de veiligheid van alle gedetineerden. Ook voor Bouterse zijn veiligheid als gevangene.
Nu lijkt het erop dat men Bouterse vlak langs de straat wil positioneren, zodat iedereen die daar langs gaat, ziet en weet wie daar is gedetineerd.
Hoe gegarandeerd is zijn veiligheid als de cel waarin hij zit zo vlak langs de openbare weg is en eventuele vijanden iets tegen hem van plan zijn? Het ware beter geweest als één van de opnamekamers in het ziekenhuis was omgebouwd tot cel om hem daar onder te brengen. Dat zou nog enige afscherming, bescherming en privacy bieden.
Wie op het lumineuze idee van een cel langs de weg voor Bouterse is gekomen weet ik niet, maar dit wat nu daar wordt gebouwd is voor mij een no go. Dit doe je niet! Zeker als overheid niet. Elke gedetineerde, ook Desi Bouterse, dient bij de executie van zijn straf op een menswaardige manier te worden behandeld. We leven nog altijd in een rechtstaat. We zijn niet bezig met één of andere freakshow op een derderangs kermis.-.