Veiligheidsplan

ALS EEN VEILIGHEIDSPLAN niet zo’n ernstige aangelegenheid was, zouden mensen er lacherig over doen wanneer, telkens als de krant wordt opengeslagen, er weer eens een veiligheidsplan wordt aangekondigd. De minister van Justitie en Politie, Kenneth Amoksi, moet er intussen spreekwoordelijk een kast vol van hebben. Immers, direct nadat ernstige incidenten kort na elkaar hebben plaatsgevonden, publiceert het ministerie zo een bericht.

De ene keer is het dat er een veiligheidsplan is, een andere keer heet het dat eraan wordt gewerkt. Hiermee hoopt het ministerie de gemeenschap gerust te stellen en hoop te geven dat het goed komt met bestrijding van de criminaliteit en dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken over hun veiligheid.

In het veiligheidsplan van 2024 komt het neer op uitvoering van het drugsbeleid en aanscherping van het vuurwapen- en vreemdelingenbeleid. Het ministerie stelt de mogelijkheid ter vergroting van de pakkans te scheppen, maar het is een utopie dat het in staat is de criminaliteit geheel uit te bannen.

Het onderdeel van de verkeerscontrole heeft de politie redelijk in de hand, maar berovingen, inbraken met geweld en brute roofovervallen, vereisen nog meer inspanning. Dat kan de politie niet alleen, ook al mag soms worden gerekend op ondersteuning en medewerking van de samenleving.

Over daadwerkelijke aanpak van de criminaliteit doet minister Amoksi er beter aan als hij de samenleving onderbouwd informeert dat het geld dat wordt uitgetrokken op de begroting bij lange na niet voldoende is om de politie toe te rusten met de broodnodige materiële voorzieningen en om het aantal manschappen op te voeren. De indruk bestaat dat de bewindsman telkens een lapje voor het bloeden zoekt om het niet volledig uitvoeren van de politietaken te dekken.

Bestrijding van de criminaliteit is meer dan alleen repressie. Oorzaken van het veranderende gedrag van jongeren en ouderen heeft veel meer raakvlakken met taken die ook andere ministeries en diensten moeten aanpakken, zoals Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, Sociale Zaken en Volkshuisvesting, Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken en Regionale Ontwikkeling en Sport. Elk van deze ministeries heeft op de één of andere manier te maken met (jeugd) criminaliteit.

De uiting van strafwaardig gedrag staat in de wereld en in Suriname onder druk. Gedragswetenschappers bevestigen dat samenlevingen dag in, dag uit worden geconfronteerd met normen en waarden die voortspruiten uit verwerpelijk gedrag. Het repressieve insluitbeleid en de weinig opvoedkundige alternatieve straffen in Suriname zijn niet voldoende om de criminaliteit te bestrijden.

Met hogere straffen (alleen) wordt het probleem niet opgelost. Criminaliteit zal moeizaam te bestrijden zijn zonder effectieve armoedebestrijding, scheppen van voldoende werkgelegenheid, aanpak van het probleem van vroege schoolverlaters, versterken van gebroken gezinnen, stimuleren en bewaken van aanvaardbare normen en waarden en goede voorbeeldfiguren of rolmodellen.