15 Januari 2024
18:06INGEZONDEN
De democratische rechtstaat Suriname kent een gesloten systeem van rechtsmiddelen in het strafprocesrecht. Dit betekent dat men alleen door de wet erkende rechtsmiddelen kan gebruiken om de tenuitvoerlegging van een veroordelend vonnis te schorsen of op te schorten. Dat heeft de procureur-generaal (pg) fijntjes duidelijk gemaakt aan de het nieuwe advocatenteam van de veroordeelden in het 8 december-proces.
De pg heeft gewezen op gratie en opschorting wegens krankzinnigheid. Zoals bekend mag worden verondersteld dat de hoofdveroordeelde Desi Bouterse geen gratie wil. Dat zou volgens zijn advocaat neerkomen op een bekentenis. Hij wil zich naar verluidt liever laten opnemen in het Militair Hospitaal om zijn straf uit te zitten. Herziening kan ook leiden tot schorsing of opschorting van die tenuitvoerlegging en wel op grond van artikel 391 van het Wetboek van Strafvordering.
“In zo’n rechtsorde moet iedereen zich houden aan het recht”
Wat wij hebben zien gebeuren, is dat de nieuwe advocaten van de veroordeelden in het 8 december-proces menen dat de veroordeelden niet hadden moeten worden veroordeeld omdat de Amnestiewet dat zou beletten. Nu weet ik niet in welke wereld deze advocaten zich bevonden toen zowel de Krijgsraad als het Hof van Justitie hadden bepaald dat de Amnestiewet niet van toepassing was. Het Constitutioneel Hof heeft de Amnestiewet onverbindend verklaard op grond van strijdigheid met het Inter-Amerikaans Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Men zou dus kunnen zeggen dat indien deze nieuwe advocaten zich in Suriname bevonden en dus in de Surinaamse rechtsorde leefden, zij daarvan toch op de hoogte zouden moeten zijn. In zo’n rechtsorde moet iedereen zich houden aan het recht. Anders wordt de rechtsorde verstoord.
Handhaving van de rechtsorde is een taak van de overheid. De wijze waarop die handhaving plaatsvindt, is onderworpen aan de eisen van de rechtstaat. Het begrip rechtsorde wordt hier opgevat als gedrag of handelen in overeenstemming met het recht van een staat door allen die zich in de staat bevinden, inclusief de overheid.
In een rechtstaat is alle overheidshandelen onderworpen aan het recht, aldus Anne Marie Bos in Democratie en Rechtstaat. Houdt de overheid zich bij het optreden tegen criminaliteit aan het recht? Zo ja, dan is dat optreden rechtstatelijk gelegitimeerd, is het optreden in overeenstemming met het recht. Hetzelfde geldt voor andere besluiten van de overheid.
In een democratische rechtstaat maakt het overheidsoptreden aanspraak op zowel democratisch als rechtstatelijk gelegitimeerd te zijn. Het is dus zaak dat men zich blijft afvragen of Suriname een rechtstaat is wat betreft het optreden van de overheid en of de rechtsorde wordt verstoord door allen die zich in Suriname bevinden, inclusief de overheid.
Rinaldo van Rhemen
De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.