Beroemde Maxi Linder krijgt muurschildering in Krabbesteeg

door Audry Wajwakana

PARAMARIBO — “Slecht of goed, de geschiedenis kan je niet terugdraaien. Ze was een icoon. Maxi Linder verdient het ook om op een muur te worden geportretteerd”, zegt kunstenaar en reclameschilder Amarildo Jubitana tegen de Ware Tijd. Hij heeft de beroemdste Surinaamse prostituee uit de jaren dertig, veertig en vijftig op de betonnen muur van de Scheepvaart Maatschappij Suriname aan de Krabbesteeg geportretteerd.

Het lachende portret van Maxi Linder – geboortenaam Wilhelmina Rijburg (1902-1981) – siert vanaf dinsdag de verbindingsweg tussen de Watermolenstraat en de Waterkant. De Watermolenstraat en de Krabbesteeg staan decennialang bekend als een beruchte plaats. Tegenwoordig houden veelal dak- en thuislozen, met name verslaafden, zich in die omgeving op.

Omgeving verfraaien

Echter, dit weerhield uitbater Earl Karwafodi niet ervan om vorig jaar oktober zijn nieuwe bar/restaurant ‘Karwa’s Bar & Foodhouse’ precies op de hoek van de twee straten te openen. “Ik heb ook gehoord hoe berucht de Watermolenstraat was. Er zijn nu een paar zwervers die langslopen, maar ik heb geen last van ze”, houdt hij de krant voor.

Aangezien de omgeving met enkele vervallen gebouwen er niet uitnodigend uitziet om er te zijn, besloot Karwafodi zijn bar/restaurant met schilderingen te verfraaien. Hiervoor benaderde hij Jubitana, die enkel inheemse schilderingen aan de voorkant van het gebouw aanbracht.

In een geanimeerd gesprek onder genot van een borrel vroeg de uitbater wat er nog meer kan worden gedaan om de omgeving van het café aantrekkelijk te maken. “Als ik het boek ‘Koningin van Paramaribo’ mag geloven, stond Maxi Linder tijdens de Tweede Wereldoorlog precies op deze hoek om haar werk uit te oefenen. Ik stelde Earl voor om haar ook een plek te geven en dat vond hij een goed idee”, verklaart Jubitana.

Meer iconen portretteren

De kunstenaar vond op internet een goed portret van Maxi Linder. Karwofodi is zo tevreden over de muurschildering dat hij nog drie Surinaamse iconen op de muur zal laten schilderen. De uitbater noemt de vorig jaar overleden bekende inheemse muzikant Hercus van der Bosch (de motor achter de populaire inheemse kawinaband Pawana) en dichter Robin ‘Dobru’ Ravales.

De vierde persoon is Cynthia McLeod, aan wie hij eerst toestemming wil vragen of hij haar ook mag laten portretteren. Hij houdt er rekening mee dat vanwege de beruchte naam niet eenieder met Krabbesteeg/Watermolenstraat wil worden geassocieerd.

Dat merkte hij ook toen hij zijn café/restaurant pas opende. “Men was eerst sceptisch. Als mensen binnenkwamen, zaten ze altijd in een hoek van het restaurant. Nu ze zien dat het geen hoerenplek is, maar een gelegenheid waar je kan chillen en Surinaams eten kan halen, durven ze ook aan de straatzijde plaats te nemen”, vertelt Karwofodi.

Met de muurschilderingen hopen de kunstenaar en uitbater dat er enigszins verandering komt en dat die omgeving op een positieve manier weer levendig wordt. Met de dak- en thuislozen heeft de ondernemer afspraken om tegen betaling kleine karweitjes te doen, zoals de stoep vegen, de muren wassen en de omgeving schoon houden. Aan zijn pand heeft hij richting de Krabbesteeg verlichting geplaatst, zodat die plek ’s avonds niet meer donker is.

‘Rosse buurt’

De beruchtheid van de Krabbesteeg hangt volgens historica Mildred Caprino af van welke verklaring mensen eraan willen geven. Wanneer de verbindingsweg precies is ontstaan weet ze niet. “In de jaren dertig, in wat men toen noemde Guyabaten, was het een crisis tijd pe sma ben luku wan libi”, weet ze.

Ze vervolgt: “Je moet je voorstellen, ‘publieke’ vrouwen dichtbij de Waterkant waar veel schepen langsgingen en deze vrouwen elkaar beconcurreerden. En je kent het Surinaams spreekwoord ‘als krabben in een ton’. Vanwege dit spreekwoord is de naam Krabbensteeg ontstaan”, verklaart de historica.

Niet ver van de Krabbesteeg op de hoek van de Watermolenstraat woonde Maxi Linder. Het meest interessante vindt Caprino dat er eenvoudige gezinnen in de huizen woonden. In archieven kwam ze namenlijsten tegen waaruit dit ook bleek.

Tussen 1930 en 1950 werkten de meeste echtgenoten een groot deel van hun leven op de goudvelden. “De vrouwen moesten dus ervoor zorgen dat zij het gezin in stand hielden”, zegt de historica. Daarom gingen veel van hen op de hossel.

In deze gezinnen waren er ook kinderen. Enkele van hen die Caprino later als volwassene sprak konden zich de straat herinneren, maar niet de hosselpraktijken van de publieke vrouwen. “Pas achteraf hoorden ze dat ze in een rosse buurt hadden gewoond”, zegt ze. Hoewel er niet meer in die omgeving wordt getippeld, wordt de omgeving nog steeds als zodanig bestempeld.