VES-voorzitter Debipersad: ‘Onderbuikgerommel bij samenleving zal blijven voortbestaan’

Regeerbeleid is veel meer dan economie. Het begint met het hebben van een behoorlijke dosis vertrouwen en vooral luisteren naar de samenleving. Deze zaken zijn nodig voor politieke rust en gelden als basis voor sociale en maatschappelijke ontwikkeling. Een onveranderd voortzetten van hoe de regering zich in 2023 heeft opgesteld, met als hoogtepunt de sociale onrust op 17 februari, zal onherroepelijk betekenen dat het onderbuikgerommel bij de samenleving zal blijven bestaan. Voorzitter Steven Debipersad van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES) durft tegenover de Ware Tijd ook zonder een opiniepeiling te stellen dat een voortzetting van de huidige coalitie in deze vorm na 25 mei 2025 niet mogelijk zal zijn.

Tekst Wilfred Leeuwin

Beeld dWT archief

In een notendop blikt hij terug op het afgelopen jaar. “Een moeilijk jaar met veel bijzondere uitdagingen. Het begon allemaal met de invoering van de wet ‘Belasting over de toegevoegde waarde’ (BTW), gevolgd door toenemende armoede, hoge inflatie; ver boven de verwachtingen van ook het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de niet goed aangepakte ontwikkeling van marktconforme prijzen, ontwaarding van de SRD en nu een nog altijd, wel stabiele, maar hoge wisselkoers, interne politieke strubbelingen en de etnische polarisatie. Dit en nog meer resulteerde in maatschappelijke onrust op 17 februari. Maar er is hoop, want in de tweede helft van het jaar is er enigszins rust gekomen en schijnt het dat de regering lering heeft getrokken van ongewenste ontwikkelingen en beleid.”

Om een macro-economische terugblik te werpen op 2023 zijn er volgens de econoom belangrijke meetindicatoren die aantonen dat er nog veel manco’s zijn in het beheersen van macro en andere type ontwikkelingen, waaronder sociale ontwikkelingen. “Zolang die niet goed worden begrepen, gaan de maatregelen ook geen effect hebben in een samenleving, waar rust en vooruitgang noodzakelijk zijn. De vraag is dan ook als de overheid wel voldoende heeft geleerd en sterke instituten heeft om beter in te spelen op ontwikkelingen die zij niet voldoende had ingeschat.”

Een lichtpunt is volgens Debipersad dat er vanuit het IMF, waarmee Suriname een herstelprogramma overeen is gekomen, wat meer assistentie zal komen. De goedkeuring van een vierde tranche budgettaire en monetaire steun en een redelijk goed fundament met de schuldeisers van Suriname, heeft geleid tot een minder ongunstige ‘rating’ voor het land.

Politiek

Debipersad besteedt in zijn terugblik veel ruimte aan het politieke klimaat van Suriname. Het ongeloof in de regering-Santokhi en het vertrouwen dat steeds afneemt, worden versterkt bij de samenleving door de vele interne strubbelingen, maar ook indicatie van mogelijke corruptieve handelingen. Om dit vertrouwen terug te winnen, zal het herstel bij de politieke partijen en hun leiders in de coalitie moeten beginnen.

Echter, hij is bang dat nu de verkiezingen in aantocht zijn en de campagnes al zijn begonnen, het herstel niet zo eenvoudig zal zijn. “Het is bijna te verwachten dat de politieke intriges en vingerwijzingen normaal gaan plaatsvinden. Dit zal niet bijdragen tot het versterken van het geloof en vertrouwen bij de kiezer.”

In 2023 waren er volgens de VES-voorman meerdere momenten waarop de coalitie had kunnen werken en laten blijken dat er meer cohesie was door minder de vinger te wijzen naar elkaar. Maar bijvoorbeeld de grondtaferelen hebben gemaakt dat partijen behoorlijk hebben ingeboet aan geloofwaardigheid als wordt meegenomen dat zelf de individuele politicus in de coalitie erg in opspraak raakte door DNA-lid te zijn en tegelijkertijd in de uitvoering te zitten.

Het niet naar wens van de samenleving inspelen op het vervolgen van politieke loyalisten, die een scheve schaats hebben gereden, is ook weer iets dat de regering niet in dank zal worden afgenomen. “Dezelfde personen zitten nog steeds in het machtscentrum en in het parlement.”

Middelmatig

De zo besproken nationale dialoog heeft ook geen zoden aan de dijk gelegd. Uit de participatie en afzeggingen blijkt hoe erg het vertrouwen is afgenomen. “Ook wij horen daarbij, om de simpele reden dat wij niet willen werken aan vertragingspolitiek, maar aan maatregelen die recht toe recht aan zijn. We zien het ook aan de teleurstelling van groeperingen die hebben bijgedragen, maar daarmee niets is gedaan. We hebben niet gemerkt dat er fundamentele veranderingen zijn gekomen in met name het politieke beleid.”

Debipersad noemt hierbij de recente politieke benoemingen, het ‘friends and family’-beleid dat maar door gaat, de vele buitenlandse reizen zonder dat daarover verantwoording wordt afgelegd. Echter, volgens de VES-voorzitter gaan ook de oppositionele en buitenparlementaire partijen niet vrij uit.

Bij het tussentijds VES-debat is volgens hem weer eens gebleken hoe middelmatig de politieke partijen in elkaar zitten. “Er zal veel meer moeten worden gewerkt aan interne versterking en vooral luisteren naar de samenleving, anders neemt het onderbuikgerommel alleen maar toe”, concludeert Debipersad.