Collectieve gratie bij staatsbesluit?

Shoeket logo

Bron: De Ware Tijd

26 December 2023 14:07

Voor mij lezen

De advocaat van de veroordeelden in het 8 december-proces heeft aangekondigd uitstel van de tenuitvoerlegging van de veroordelende vonnissen te vragen, omdat hij een verzoek tot gratie wil indienen. Dat zou inmiddels al zijn gebeurd binnen de termijn van acht dagen die artikel 486 van het Wetboek van Strafvordering daarvoor geeft.

In dit artikel gaat het over de veroordeelde en niet over veroordeelden. Door de inlevering van het verzoekschrift blijft de tenuitvoerlegging opgeschort zolang niet is beschikt op het verzoek, aldus artikel 487.

“Het gaat er nu om dat Suriname een evenwicht moet trachten te vinden tussen moraliteit en immoraliteit, tussen rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid, tussen recht en onrecht”

De president van Suriname heeft het recht gratie van straffen te verlenen op grond van artikel 109 van de Grondwet. De president moet, aldus nog steeds dit artikel, advies daarvoor inwinnen bij de rechter die het vonnis heeft gewezen.

Gaan wij ervan uit dat de advocaat individuele verzoekschriften zal indienen, dan zal hij voor iedere veroordeelde moeten motiveren waarom hij gratie wil en ervoor in aanmerking wenst te komen. Iemand kan intussen ongeneeslijk ziek zijn geworden, hij kan inmiddels spijt hebben van het feit waarvoor hij is veroordeeld. Dan kan enige coulance worden betracht of komt vergeving aan de orde.

Echter, indien de advocaat een collectief verzoek tot gratie indient, hebben wij eigenlijk te maken met een verzoek om amnestie bij staatsbesluit. Nu had ik gedacht dat wij dat stadium al waren gepasseerd. De zogenaamde Amnestiewet is namelijk verworpen.

Echter, wij hebben gezien dat deze president soms voorbijgaat aan de wetgevende macht, De Nationale Assemblee (DNA), door staatsbesluiten te nemen in plaats van een wetsvoorstel in te dienen. De Staatsraad wordt dan niet ingeschakeld, maar een initiatiefwetsvoorstel wordt ingediend door DNA. Daarbij is geen advies vereist van de Staatsraad. Dat doet niet af aan de bevoegdheid van de president om contrair te gaan, af te wijken van het advies.

Door af te wijken, laadt de president wel het odium op zich de Staatsraad niet nodig te hebben. Echter, in een democratie zijn er checks and balances. Hoe kan de president afwijken van een eventueel negatief advies van de rechter om geen collectieve of enkelvoudige gratie te verlenen?

Wie goed heeft opgelet, is al tot de conclusie gekomen dat de president een gelovig man is. Dat doet hij ook graag met andere kerken. Daarmee komen wij ook weer terug bij de door kerken gepleite waarheidscommissie. Echter, de rechter heeft zijn vonnis al gebaseerd op door feiten gestaafde waarheden en niet op het geloof. Het ging daarbij niet om vergeving na waarheidsvinding.

Voor de waarheidsvinding mogen wij de betrokken rechters en anderen dankbaar zijn. Dat brengt Suriname een stuk dichter bij een rechtvaardige maatschappij. Het gaat er nu om dat Suriname een evenwicht moet trachten te vinden tussen moraliteit en immoraliteit, tussen rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid, tussen recht en onrecht.

Rinaldo van Rhemen

Bekijkt origineel bericht ⇒

Meer actueel