24 December 2023
08:11door Euritha Tjan A Way
PARAMARIBO — Het was zonder enige twijfel de rechtszaak van de eeuw in Suriname. Zestien jaar lang duurde het alvorens een definitief vonnis kwam in de rechtszaak tegen Desi Bouterse en medestanders voor de moorden gepleegd in de nacht 8 december 1982. Maar ook de anti-climax was groot want er werd geen onmiddellijke gevangenneming gelast. Dus wat nu?
Gezien het Hof van Justitie de eis van het Openbaar Ministerie om onmiddellijke gevangenneming heeft verworpen, is het volgens politicoloog en bestuurskundige Hans Breeveld koffiedik kijken als het gaat om de politieke toekomst. “Gaat Bouterse in de bak of niet? Zal hij gratie vragen? Dat zijn dingen die nog niet duidelijk zijn, dus het is moeilijk te voorspellen hoe de politiek zich zal ontwikkelen.”
“De politicoloog zegt wel dat een veroordeling en gevangenisstraf nog geen garantie zijn dat Bouterse geen politieke comeback kan maken”
Breeveld denkt ook dat iedereen eigenlijk ervan uitging dat als hij werd gevonnist hij ook de bak in zou gaan. “En de nabestaanden zeggen het niet hardop, maar ze hadden begrijpelijkerwijs kennelijk ook verwacht dat hij in de boeien geslagen zou worden. Nu zien we dat niet gebeuren, dus de vraag is: wat is er aan de hand.” Het OM heeft intussen bekend gemaakt het vonnis wel uit te zullen voeren en met de advocaten en de veroordeelden in overleg te zullen treden voor tijd en plaats van gevangenneming.
De politicoloog zegt wel dat een veroordeling en gevangenisstraf nog geen garantie zijn dat Bouterse geen politieke comeback kan maken. “We hoeven daarvoor niet ver te gaan. Kijk maar naar president Lula van Brazilië. Hij is nu, na zijn gevangenisstraf van nog geen jaar wegens corruptieschandalen, nog groter geworden dan toen hij eerder president was”, legt Breeveld verbanden. Hij verwijst ook naar de Dominicaanse president Joaquin Balaguer die ondanks hoge leeftijd en ziekte toch steeds weer werd gekozen. “Leeftijd speelt niet altijd een rol als de mensen van je houden”.
Giswerk
Zeker nu het volk niet zo blij is met het beleid van deze regering is het een reële mogelijkheid dat Bouterse groter wordt bij een gevangenisstraf, weet Breeveld. “Ik ging laatst in Ocer kijken bij de massameeting en daar zag ik niet alleen veel mensen, ik zag alle etniciteiten en vooral meerdere generaties. Bouterse hoeft niet te roepen dat die bromki dyari bij hem is. Het is er gewoon. En heel veel mensen hebben moeite met het ‘bromki dyari’ beleid van Chan”, legt Breeveld uit.
Gedurende het gesprek herhaalt hij vaker dat het allemaal giswerk is omdat niet duidelijk is wat met Bouterse zal gebeuren. Het zou trouwens geen unicum in Suriname zijn dat een politicus ondanks een veroordeling toch nog een positie in het machtscentrum zou krijgen. Breeveld noemt de intussen overleden KTPI-topman Willy Soemita die in 1977 werd veroordeeld tot een gevangenisstraf, omdat hij steekpenningen had aangenomen bij de uitgifte van landbouwgronden. Hij werd veroordeeld tot een celstraf van twaalf maanden, maar werd daarna toch weer minister. “Er is nog zoveel meer mogelijk. Er zijn ook alternatieve manieren van opsluiting, zoals huisarrest. Ook bestaat het opportuniteitsbeginsel waar in het voordeel van de openbare orde en veiligheid een besluit genomen kan worden”, zegt Breeveld.