Stichting 8 December 1982 heeft na vonnis Bouterse ander doel

Tekst en beeld Valerie Fris

PARAMARIBO — Met de veroordeling van ex-legerleider Desi Bouterse, is het voornaamste doel van mensenrechtenorganisatie Stichting 8 December 1982 in principe bereikt. “Maar wij dragen nu een grotere verantwoordelijkheid na de veroordeling van de moordenaars van de vijftien mannen in 1982. Ons nieuwe doel is om de gemeenschap bewust te maken van het fundamentele recht op leven en het besef te versterken dat niemand het recht heeft om over leven en dood te beslissen.” Dit stelt Sunil Oemrawsingh, voorzitter van de stichting nadat Desi Bouterse is veroordeeld voor de slachting in december 1982.

De stichting is opgericht om de bewustwording over mensenrechten in de samenleving te beschermen, versterken en vergroten. Hij zegt dat in de beginfase de nadruk lag op de Decembermoorden en alles daar om heen. Een eis was dat de militairen zich terug moesten trekken in de kazerne. Het is namelijk bewezen dat militairen niet in staat zijn om op basis van democratische principes een land te besturen. Waar dit gebeurt leidt het vaak tot ernstige schendingen van mensenrechten.

Volgens Oemrawsingh heeft de stichting zich door de jaren heen ook ingezet voor andere gevallen van mensenrechtenschendingen, waaronder de moord op inspecteur Herman Gooding en de massaslachting in Moiwana. De organisatie werkt samen met de stichting Moiwana, onder leiding van Andre Ajintoena, zelf een nabestaande van de ‘vele vermoorde mensen’ op 29 november 1986 waar er minstens 39 slachtoffers zijn gevallen.

“Ook heeft Stichting 8 December 1982 onlangs solidariteit betuigd aan de Inheemse broeders die zijn overleden bij een politieactie in Pikin Saron.” Oemrawsingh brengt in herinnering de moorden van Tjonga Langa Pasi, de moorden op de drie politiemannen van Tamanredjo genaamd Blagrove, Olieberg en Panday en de eerste slachtoffers vanaf 25 februari 1980 Luitenant van Aalst en Majoor Comvalius. De stichting wijst ook op het gevaar van narcisten die actief zijn in de politiek, omdat dit een bedreiging vormt voor herhaling. “We zijn vastbesloten de rechten van elk individu te beschermen en te laten gedijen in onze samenleving en daarom is onze missie gericht op het vergroten van het bewustzijn van mensenrechten”

Gevolgen onder ogen zien

Dat het Hof geen onmiddellijke gevangenneming van Bouterse heeft gelast ontlokt aan Oemrawsingh de volgende reactie: “De Stichting wenst niet in te gaan op de juridisch-technische kant en de morele waarde van het straffen en gevangenneming. Een veroordeling en gevangenneming van individuen in verband met de 8 decembermoorden dragen bij aan de rechtspleging en het handhaven van rechtvaardigheid.”

Oemrawsingh benadrukt het belang van het rechtssysteem en het waarborgen van de fundamentele principes van gerechtigheid en gelijkheid voor alle burgers. “Het proces en de daaropvolgende gevangenisstraffen kunnen als afschrikmiddel dienen, waardoor potentiële daders worden ontmoedigd om soortgelijke schendingen van mensenrechten te begaan”, zegt hij. Maar ook internationaal is het vonnis belangrijk omdat het zou bijdragen aan het behoud van een positief imago.

Betty Goede van de Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede is het met Oemrawsingh eens. “Wie een moord pleegt moet voor de consequenties instaan en als je meer dan vijftien moorden hebt gepleegd en je krijgt daarvoor twintig jaar dan zijn de consequenties ook voor jou”. Ook voor haar was woensdag een dag van gerechtigheid en vrede. Of Bouterse naar de gevangenis gaat, valt nog te bezien.
De Surinaams-Nederlandse advocaat Gerald Roethof die woensdag aanwezig was bij de zitting, noemt het meest opvallende dat geen onmiddellijk gevangenneming is gelast. “Maar Bouterse kan binnen acht dagen gratie aanvragen bij president Chandrikapersad Santokhi en ook het verzoek doen om zijn gratieverzoek buiten de gevangenis af te wachten.” Indien dit laatste gebeurt, kan zo een procedure nog enige tijd duren. In Nederland is dat zes maanden tot een jaar”, zeg Roethof.