VATICAAN — Paus Franciscus heeft maandag formeel toestemming gegeven aan rooms-katholieke priesters om koppels van hetzelfde geslacht te zegenen. Die bevoegdheid, waar CNN over bericht, betekent een belangrijke verandering in de benadering van de kerk ten aanzien van LGBTQ+-mensen.
Evenwel, aan de toestemming van Franciscus zijn voorwaarden verbonden. Zo mogen de zegeningen alleen worden uitgevoerd wanneer ze geen deel uitmaken van reguliere kerkelijke rituelen of liturgieën. Ook mogen ze niet tegelijkertijd als een burgerlijke verbintenis, staat in een door de paus goedgekeurd Vaticaans document.
De pogingen van de paus om de benadering van de kerk ten aanzien van LGBTQ-katholieken te veranderen, begonnen in 2013. Toen hem door een verslaggever werd gevraagd over homoseksuele geestelijken antwoordde hij: “Wie ben ik om te oordelen?” Hij zei daarbij dat het geen misdaad is om gay te zijn.
Echter, zijn openheid tegenover LGBTQ+-katholieken is vaker bekritiseerd door een kleine, maar luidruchtige minderheid binnen de kerk. Deze jongste stap op het gebied van zegeningen zal in deze kringen ongetwijfeld op weerstand stuiten.
Verschuiving
De uitspraak volgt twee maanden na de uitzondering die de paus in oktober maakte om koppels van hetzelfde geslacht te zegenen. Ook markeert ze een verschuiving ten opzichte van een uitspraak uit 2021 van het Vaticaanse doctrinebureau, die elke zegening verbood en zei dat God “de zonde niet kan zegenen”.
Echter, van juli dit jaar staat deze afdeling onder leiding van kardinaal Victor Manuel Fernandez, een Argentijnse prelaat en bondgenoot van Franciscus, die een andere toon heeft aangeslagen dan zijn voorgangers. “Als mensen om een ??zegen vragen, mag een uitputtende morele analyse niet als voorwaarde worden gesteld voor het verlenen ervan”, vinden Fernandez en secretaris Armando Matteo, die de verklaring hebben opgesteld. “De genade van God werkt in de levens van degenen die niet beweren rechtvaardig te zijn, maar die zichzelf nederig als zondaars erkennen, net als iedereen.”
Stap voorwaarts
Hoewel de nieuwe uitspraak “de mogelijkheid van zegeningen opent voor paren in onregelmatige situaties en voor paren van hetzelfde geslacht”, wordt duidelijk gemaakt dat de beslissing wordt overgelaten aan “het verstandige en vaderlijke onderscheidingsvermogen van gewijde bedienaren”.
In elk geval wordt de uitspraak toegejuicht door James Martin, een jezuïetenpriester die homo-katholieken bedient. “Een enorme stap voorwaarts in de bediening van de kerk voor paren van hetzelfde geslacht”, reageerde Martin, die wordt gesteund door Franciscus. “De nieuwe verklaring opent de deur naar niet-liturgische zegeningen voor paren van hetzelfde geslacht, iets dat voorheen verboden was voor alle bisschoppen, priesters en diakens”, vertelde hij aan CNN.
Beleid matigen
Franciscus probeert al geruime tijd het no-nonsensebeleid van het Vaticaan over homo’s te matigen. Zijn steun voor de wettelijke erkenning van homoparen – in tegenstelling tot het huwelijk – bracht de kerk in een andere richting, nadat in 2003 nog door het Vaticaan was gesteld dat het “noodzakelijk was om zich te verzetten tegen de wettelijke erkenning van homoseksuele verbintenissen”.
Met zijn besluit van maandag kan het aanbieden van zegeningen aan paren van hetzelfde geslacht en ongehuwde paren worden gedaan “zonder hun status officieel te valideren of op enigerlei wijze de eeuwige leer van de kerk over het huwelijk te veranderen”. De leerstelling van de katholieke kerk is dat seks alleen binnen het huwelijk mag plaatsvinden en de uitspraak zegt dat de kerk geen “liturgische zegen” kan bieden aan paren van hetzelfde geslacht of ongehuwde paren, omdat het “een vorm van morele legitimiteit zou kunnen bieden aan een verbintenis die veronderstelt om een ??huwelijk te zijn of om een ??buitenechtelijke seksuele praktijk”.