15 December 2023
16:00Suripop Christmas Edition, de nieuwste creatie van de stichting ter bevordering van kunst en kultuur in Suriname, wordt op 15 december gehouden. Zoals het geval is met het tweejaarlijkse componistenfestival Suripop, zal de Ware Tijd ook deze zes kerstliederen, gekozen uit 22 inzendingen, recenseren. Vrijdag in de slotaflevering: ‘Het is kerstfeest’ (Steven Silent) en ‘Arki den (dyendyen) (Ornyl Malone).
Tekst Jeff Cramer
Beeld Javan Martokarijo
Track vijf van de allereerste Suripop Christmas Edition is van de hand van Steven Silent, die tijdens de Suripop XX Golden Edition in 2018 – toen ‘Taa Fa’ van Byciel Waatsaam triomfeerde – zijn intrede deed in de grote Suripop-familie. Toen met de door Humphrey Koulen vertolkte r&b-schuiver ‘Wan Swit’ Firi’.
Dat Silent kennelijk een voorkeur heeft voor het r&b-genre blijkt ook uit zijn eerste Suripop-kerstinzending, het tweetalige ‘Het is kerstfeest’, gezongen door Junell Lisse. Koos Silent in 2018 nog voor een bijtijdse licht uptempo r&b ballad voor zijn ‘Wan Swit’ Firi, nu pikt hij uit het brede spectrum sub-genres dat r&b biedt, voor een ‘90’s feel’-jasje voor zijn kerstcompositie.
In ‘Het is kerstfeest’ omschrijft hij het ultieme gevoel dat de kersttijd met zich meebrengt, maar ook zoals hij wenst hoe wij in die periode met elkaar moeten omgaan. In feite een universeel terugkerend thema in de duizenden kerstnummers, die wereldwijd zijn geproduceerd.
Toch klinkt Silent’s inzending niet als andere ‘Christmas carols’, hoewel het de potentie heeft eentje te worden. Ik moet de componist alvast complimenteren dat het hem is gelukt een creatieve tweetalige tekst – Nederlands en Sranan – met een vleugje Engels neer te zetten. Want zo makkelijk als het lijkt, is het niet.
Zo gaat bijvoorbeeld het tweede couplet: ‘Kerst is bijzonder en voelt ook apart. Een tijd van liefde en vrede voor elkaar. Al je problemen verdwijnen, laat ze gaan. Zet jezelf even stil. Go with the flow. Vier het zoals jij kan. Want Kerst is iets moois. Mi e winsi unu wan switi kresneti. Meki unu hori makandra anu. Want na disi de kari Kresneti. Unu musu lobi makandra’.
Een op zich eenvoudige tekst, die weliswaar zodanig is geschreven, dat het heel mooi uitkomt. Niks komt geforceerd over. Zeker ook vanwege de manier waarop zangeres Junell Lisse het heeft neergezet. Lisse heeft zich de 90’s r&b-stijl goed eigen gemaakt en is daardoor in staat mee te gaan in de flow van de meeslepende meezinger. Zo gaat ze in het refrein met de perfecte hook dan ook: ‘Het is Kerstfeest (2x). De blijde boodschap wordt door eenieder (2x) Eenieder gedeeld.’
Arrangement en video
Als het de bedoeling van de tekstschrijver was om zijn kerstcompositie te gieten in de 90’s r&b-stijl, zoals we aangenaam mee werden ‘overspoeld’ door succesformatie Boyz II Men, dan is hij daar 100 procent in geslaagd. Want wat Cherano Wehl van het arrangement heeft gemaakt, werpt je in één keer terug in de tijd toen klassiekers als ‘I’ll Make Love to You’, ‘End of the Road’ en ‘On Bended Knees’, nog de dienst uitmaakten op de hitlijsten.
De gehele opbouw van de song, compleet met ‘fingersnaps’ en al, kun je vastpinnen op het herkenbare geluid van deze multiple-Grammy-winning-group. De bridge bijvoorbeeld toont sterke gelijkenissen met het voorrefrein in ‘End of the Road’. Nagenoeg dezelfde opbouw, waarbij hetzelfde vintage 90’s-gevoel die die song met zich meebracht, weer naar boven wordt gehaald. Niet origineel, maar wel knap dat je dat zo goed kunt nabootsen, dat je hetzelfde gevoel van toen weer kunt oproepen.
Immers, artiesten als een Bruno Mars en Anderson Paak, hebben precies hetzelfde (dat nabootsen) gedaan in hun gezamenlijk uitgebrachte album ‘An Evening with Silk Sonic’, waarop onder meer hun mega hit ‘Leave the Door Open’ staat. Een album waarop ze de soul en r&b zoals die in de jaren zeventig werd gespeeld, de zogenoemde Motown Sound, weer terugbrachten.
Ze zijn dus niet de eersten en zullen dus zeker niet de laatsten zijn die proberen nostalgische gevoelens op te wekken. Dus waarom niet onze eigen arrangeurs en producenten? Helemaal niet gek dat Silent dat ook probeert met zijn Suripop-kerstsong. Het resultaat mag er absoluut wezen.
Wehl schijnt van meerdere markten thuis te zijn. Want hij is naast het arrangement, verantwoordelijk voor de voortreffelijke videoproductie die de bijbehorende clip is geworden. Het is duidelijk dat is geprobeerd met de afwisseling van kleur en zwart-wit beelden, het vintage-gevoel erin te brengen. Prima gelukt in combinatie met de shots vanuit diverse angles genomen. Kortom, een video die de prachtige meezinger van Silent completeert en de song tot een geheide titelkandidaat maakt voor de eerste Suripop Christmas Edition.
Arki den (dyendyen)
Het slotakkoord op het allereerste Suripop-album, de zesde en laatste finale compositie, is van de hand van ook zo een ‘Suripop-veteraan’, met respect gesproken. Een man die de smaak van het winnen van Suripop heeft kunnen proeven en wel met zijn allereerste finale inzending ‘Wan Krin Portreti’ uit Suripop XVI. De vraag is als de componist, arrangeur, drummer en producent Ornyl Malone dat huzarenstukje ook kan flikken met zijn eerste Suripop-kerstcompositie ‘Arki den (dyendyen)’.
Laat me, voordat ik Malones inzending beschrijf, vermelden wat hij allemaal op zijn Suripop- palmares heeft staan. Want die lijst is indrukwekkend. Het begon in feite al bij Suripop XV (2008) als arrangeur van ‘Opo Wiki Kari’, een gospel/inspirational song, gezongen door Samantha Wolff en gecomponeerd door Maikel Hofwijks. Een nummer dat toen met de derde plaats werd bekroond.
Twee jaar later toen hij als componist voor het eerst tot de finale doordrong, won hij de zestiende editie met ‘Wan Krin Portreti’, op magistrale wijze vertolkt door Cherwin Muringen en gearrangeerd door Louis Bean. Overigens, naar mijn mening heeft de bassist daarvoor te weinig erkenning gekregen. De Suripop-liefhebbers kunnen zich dat legendarische optreden van Muringen tijdens de galashow nog zeker herinneren.
Bij Suripop XVII in 2012 was Malone de arrangeur van alweer de winnende song ‘Koluku’, van de hand van Sergio Emanuelson en gezongen door het epische duo Elvin Pool en Shanice ‘Lady Shaynah’ Redan. Ook zo’n kippenvel optreden dat nog lang op ons netvlies zal zijn gegrift.
Alsof dat niet genoeg was, is de begenadigde tekstschrijver ook verantwoordelijk voor de, op een haar na, winnende compositie ‘Pasensi’ uit Suripop XX in 2018. Een pracht van een song, subliem gezongen door Yvanca Ritveld, gearrangeerd door haar multi-getalenteerde man Ivan Ritveld. Heeft u door dat Malone altijd wel betrokken is bij songs die in de top drie zijn geëindigd? Bij elke deelname. Dat is best bijzonder en kunnen niet veel Suripop-componisten zeggen.
Arrangement en video
De eerste Suripop-kerstcompositie van Malone is in tegenstelling tot vrijwel alle eerdere inzendingen waar hij bij is betrokken, geen ballad of power ballad, maar een heerlijk opzwepende merengue. We kennen Malone niet alleen van Suripop. Hij is ook jarenlang bandleider geweest van de populaire allround muziekformatie Kasimex Houseband en nu sinds 2018 van Sonic. Daarin heeft hij wel vaker hand gehad in soortgelijke producties. Dus verassend is het natuurlijk niet, dat hij nu kiest voor de absoluut swingende soort, uit het brede pallet Latin genre.
En de song zit gewoon goed in elkaar. Zowel tekstinhoudelijk, de melodie en het arrangement. Ik vermoed dat Malone zich bij de opbouw van zijn song behoorlijk heeft laten beïnvloeden door de stijl van Juan Luis Guerra’s ‘4 40’-band (uitspraak: Quatro Quarenta). En Guerra en zijn band hebben ons door de jaren heen flink verwend met fantastisch mooie composities, met daartussen wat uitschieters qua arrangement.
Eén zo arrangement is Acompañeme Civil uit 1990. Het arrangement van één van onze grootste arrangeurstalenten Ivan Ritfeld toont sterke gelijkenissen met dat mooie, maar niet eenvoudige arrangement. En ik denk dat net als het koppel Ernesto van Dal/Roberto Banel bij ‘Kon meki wi p’sa wan swit’ kresneti’, het voor Ritfeld niet zo moeilijk was te bergrijpen wat Malone wilde, met deze enige Latin-kerstcompositie in de eerste Suripop Christmas Edition.
De eerste gelijkenis is al aan het begin met die rockgitaar rif die er in de intro zit verwerkt. Het inzetten van de zang van het overigens bijzondere duo, Zipporra Borgia-Windzak (lid van Humphrey & Friends) en de Cubaanse Calle Yuniesby, die verassend goed Sranan zingt, is heerlijk. Ze wisselen elkaar goed af en vloeien dan weer mooi samen.
De bellen (den dyendyen) zijn ook heel mooi en subtiel verwerkt in het arrangement. De breaks, overgangen en fusion van Latin-stijlen in dit arrangement, zijn van hoge klasse. Doet absoluut niet onder voor vele Latin-songs, die Suriname over de jaren heen hebben overspoeld. De videoproductie van Horizon Mediaworks, is wat mij betreft de beste van deze eerste Suripop Christmas Edition en maakt deze compositie van Ornyl Malone opnieuw tot een titelkandidaat.
Schot in de roos
Aan het einde gekomen van de recensiereeks van de zes finale composities bij de eerste Suripop Christmas Edition, lijkt het mij goed het nieuwe evenement ansicht te beschouwen. Maar ook op grond van de aan u gepresenteerde recensies een voorspelling te wagen van de mogelijke uitslag.
Ik denk dat we nu al kunnen concluderen dat de stichting ter bevordering van kunst en kultuur met de introductie van Suripop Christmas in de roos heeft geschoten. En wel om verschillende redenen. Ten eerste bewijst ze geen statische, maar dynamische organisatie te zijn, die meebeweegt en inspeelt op de behoefte van de Surinaamse samenleving, voor het behouden en de verrijking van de diversiteit aan verschillende culturen en het entertainmentaanbod in het land.
Ze voegt met dit nieuwe festival ook waarde toe aan haar status van grootste muziekfestival in Suriname. Suripop heeft – vanaf haar eerste festival in 1982 – intussen al 251 composities aan het repertoire Surinaamse muziek toegevoegd.
Het idee voor het toevoegen van kerstcomposities leeft al heel lang. Met de komst van een gewijzigd en vernieuwd bestuur onder leiding van Odette Miranda, sinds maart dit jaar, werd de koe meteen bij de horens gevat. Suripop Christmas Edition werd aangekondigd en de organisatie ging meteen aan de slag. En het resultaat is er eentje dat het predicaat Suripop-waardig zeker mag dragen.
Meer dan een galashow
De organisatie besloot de galashow van 15 december toch een extra tintje te geven. Eentje die past in de feestelijke kerstsfeer. Het evenement, waarop de zes verkozen finale composities live zullen worden gepresenteerd, is tegelijk een kerstdiner compleet met driegangenmenu en optredens van Surinames finest: The Suripop Christmas Diner Event.
De prijzen voor de kaarten liggen daarom ook hoger dan doorgaans voor de reguliere Suripop-galashow wordt betaald. Je zou je kunnen afvragen als dit niet een drempel is voor de doorsnee-Surinamer met een modaal en veelal zelfs ver beneden modaal inkomen.
Toch waren de toegangsbewijzen binnen een mum van tijd uitverkocht. Ook eerlijk te vermelden dat de kaarten voor de bovenruimte (balkon) van het Assuria High-Rise Event Center, een flink stuk goedkoper waren, dan de parterre kaarten, waar je dus ook een kerstdiner voor terugkrijgt.
Dit zou erop kunnen duiden dat kennelijk de behoefte onder het showminnend publiek voor een evenement van deze orde toch groter is dan het budget. En men dus mogelijk op basis van de trackrecord van de organisatie, die staat voor doorgaans kwalitatief en inhoudelijk goed georganiseerde shows, bereid is te betalen. Daar kan ik geen uitspraak over doen en zou onderzoek naar gedaan moeten worden.
Lat hoog gelegd
In elk geval mag de organisatie dik tevreden zijn met de eerste zes afgeleverde kerstsongs, die de toets van de kwaliteitsmeetlat ruimschoots hebben doorstaan. Er is natuurlijk altijd ruimte voor verbetering, maar de componisten van het eerste uur hebben de lat in elk geval hoog gelegd voor het vervolg.
Mogelijk dat het weinige aantal van zes songs ook een rol heeft gespeeld bij de goede kwaliteit van de producties. Dat is uiteraard gissen, maar ik zou het aantal finale composities niet met al te veel laten toenemen, zoals de bedoeling is. Acht tot hooguit tien lijkt me behapbaar om de kwaliteit te bewaken.
Voorspelling
Dan tot slot mijn voorspelling voor de eerste Suripop Christmas Edition. Hoewel het alle zes goede composities zijn, zijn er toch uitschieters. En die vormen naar mijn inschatting de volgende top drie:
1. ‘Na so mi wan’ fu si Kresneti’ (Humphrey Koulen)
2. ‘Het is kerstfeest’ (Steven Silent)
3. ‘Arki den (dyendyen)’ (Ornyl Malone)
‘Na so mi wan’ fu si Kresneti’ is de meest complete compositie van de zes, die we de komende jaren zeker weer terug zullen horen, juist ook vanwege de sterk nationalistische tekst en voortreffelijke zang.
‘Het is kerstfeest’ en ‘Arki den (dyendyen)’ zijn de enige twee songs die de compositie van Koulen van de troon zouden kunnen afhouden. Met een lichte voorkeur voor ‘Het is kerstfeest’, een fantastische meezinger, die vanwege de sublieme hook blijft hangen.
Het creatieve merengue-arrangement maakt ‘Arki den’ ook tot een vrij complete compositie, die als de ‘gevaarlijke outsider’ kan worden beschouwd. Zou nog de verrassing van de avond kunnen worden. Spannend wordt het in elk geval wel.
