13 December 2023
13:10door Wilfred Leeuwin
PARAMARIBO — Lachende, tevreden, maar ook krampachtige en gespannen gezichtsuitdrukkingen woensdagochtend vroeg op de klimaatconferentie in Dubai, waar de bijkans tweehonderd landen overeenstemming hebben bereikt over de tekst van een slotverklaring. Die gemengde uitdrukkingen heeft alles te maken met de inhoud, waarin de wereld tot de conclusie en vastgestelde afspraak is gekomen dat definitief, hoewel gefaseerd, een einde moet komen aan de productie en het gebruik van fossiele brandstof in energiesystemen. “COP 28 heeft bevestigd dat de uitvoering van het Parijs-akkoord door de verschillende landen niet is wat het wezen moet”, zegt minister Marciano Dasai van Ruimtelijke Ordening en Milieu (ROM) in een eerste reactie tegen de Ware Tijd.
In de tekst van de slotverklaring is met veel tact en diplomatie verwerkt dat fossiele brandstof moet worden verminderd. Hoewel er geen expliciete manieren worden genoemd, is dit wel de eerste keer, dus historisch, dat in een gezamenlijke slotverklaring wordt gepraat over het verbannen van fossiele brandstof als de grootste oorzaak voor klimaatverandering en de gevolgen daarvan. Daarnaast is deze beslissing een belangrijke stap om eindelijk te werken aan de afspraak, gemaakt in 2015 in het Parijs-akkoord, dat de opwarming van de aarde met 1,5 graad moet worden verminderd.
“We moeten stoppen om te doen alsof de mechanismen die we creëren en de middelen die we ter beschikking moeten stellen voor klimaatfinanciering een vorm zijn van ontwikkelingshulp”
Om aan de vraag naar energie, vrijwel de belangrijkste natuurlijke hulpbron voor de mens, te beantwoorden is in de tekst van de slotverklaring opgenomen dat de productie en het gebruik van hernieuwbare energie, die milieuvriendelijk is, moet worden verdrievoudigd. Echter, dat zal niet voor alle landen even gemakkelijk zijn. In een eerder gesprek met de Ware Tijd had Dasai aangegeven dat ook daar de rijke landen in het voordeel verkeren met hun hoge technologie en financiële middelen, terwijl zij daarnaast het de arme landen enorm moeilijk maken met gecreëerde mechanismen om in aanmerking te komen voor fondsen om de transitie te maken naar de nieuwe situatie van minder uitstoot van schadelijke stoffen, die zorgen voor klimaatverandering.
Duidelijke boodschap
Simon Stiell, het hoofd van de VN-klimaatorganisatie UNFCCC, noemt de aangenomen slottekst een ‘duidelijke boodschap’. Hij wijst erop dat arme landen moeten worden geholpen met de energietransitie en ook met manieren om hun land voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Hij zei woensdagochtend bij het bekend worden van de inhoud van de slotverklaring dat klimaatfinanciering op de volgende klimaattop in 2024 wederom één van de belangrijkste onderwerpen zal zijn.
Stiel heeft in Dubai harde taal gesproken richting de rijke landen die in hun drang om zich te ontwikkelen en het gebruik van fossiele brandstof weinig rekening houden met de positie van arme en kwetsbare landen, die de gevolgen ondervinden van de uitstoot terwijl zij er niet aan hebben bijgedragen. “We moeten stoppen om te doen alsof de mechanismen die we creëren en de middelen die we ter beschikking moeten stellen voor klimaatfinanciering een vorm zijn van ontwikkelingshulp”, zei de UNFCCC-topman.
Dasai zegt dat het doel om in 2030 tenminste een reductie (vermindering van de uitstoot) van 43 procent te halen, zoals in het Parijs-akkoord was overeengekomen, niet is gehaald. Er is nu een analyse gemaakt dat het slechts 2 procent is. “Dus de landen moeten zich committeren en harder hun best doen om hun uitstoot te verminderen. Zij moeten de ontwikkelingslanden, zoals Suriname en de kleine eilanden, helpen met middelen om te adapteren, omdat die 2 procent uitwijst dat wij de gevolgen in de komende jaren harden zullen meemaken”, zegt Dasai.