IDB-knuppel in het hoenderhok

DE INTER-AMERIKAANSE Ontwikkelingsbank (IDB) heeft een lening van 150 miljoen US dollar aan Suriname goedgekeurd om het openbaar bestuur en het transparantiebeleid te ondersteunen. Het project zal ertoe moeten bijdragen dat de verantwoordingsmechanismen van het ambtenarenapparaat worden versterkt, de rapportagemechanismen over het beheer van de overheidsfinanciën worden verbeterd en manco’s in het raamwerk voor financiële integriteit worden aangepakt.

Deze werkgebieden zijn volgens de IDB van cruciaal belang voor het land om macro-economische en begrotingsstabiliteit te bereiken. Volgens de bank zal dit project de samenleving ten goede komen omdat de transparantie in de financiële en niet-financiële sectoren wordt ondersteund en tegelijkertijd de systemen voor de preventie en opsporing van corruptie worden versterkt.

Met deze lening geeft de IDB Suriname een flinke impuls om op uiteenlopende gebieden orde op zaken te stellen. Zo zal het ambtenarenapparaat flink kunnen worden geüpgraded, meer in het bijzonder als het gaat om verantwoording. Noodzaak is ook dat de discipline en klantvriendelijkheid binnen het apparaat worden verbeterd en daarmee de dienstverlening.

Het is een verademing te merken dat ook zal worden gewerkt aan transparantie wat hand in hand gaat met openbaarheid van bestuur. De regering blaast hoog van de toren over transparantie, maar in de praktijk komt hiervan nauwelijks tot niets terecht. Er ligt al heel lang een wet Openbaarheid van bestuur bij De Nationale Assemblee, maar tot openbare behandeling is het nooit gekomen. Word de behandeling tegengehouden om te voorkomen dat bijvoorbeeld de media, met de wet in de hand, documenten bij de regering opvragen?

De rode draad die loopt door de theoretische benadering van de IDB over het initiëren van openbaar bestuur en transparantie ligt niet in de vele miljoenen die beschikbaar komen voor het bereiken van de doelen. Het ligt aan de politieke wil en de inborst van beleidsmakers om goede communicatie en transparante van de grond te tillen.

Transparantie naar de samenleving toe blijft een farce. Media, het doorgeefluik van informatie aan de gemeenschap, kunnen deze taak niet naar behoren vervullen als het om de overheid gaat. Journalisten die op zoek zijn naar informatie komen voor gesloten deuren te staan of als ze kritische vragen stellen wordt hen de les gelezen. Maar zelfs naar DNA toe is er regelmatig geen sprake van openheid. Sommige ministers en zelfs de president schijnen niet te beseffen dat zij grondwettelijk verplicht zijn verantwoording aan de volksvertegenwoordiging te geven.

Veel van de door de IDB aangehaalde zaken zullen door ambtenaren zelf moeten worden uitgevoerd. Voorkomen moet worden dat hiermee de slager zijn eigen vlees keurt, met andere woorden dat ambtenaren niet geneigd zullen zijn mee te werken aan hun eigen ondergang: verbetering van zaken die voor hen nadelig kunnen uitpakken.

Mogelijk dat de IDB publiekelijk inzage kan geven hoe ze denkt dat de door haar opgesomde zaken het best kunnen worden gerealiseerd en dat ze de garantie geeft aan de samenleving dat ze bij de uitvoering stevig de vinger aan de pols zal houden.