4 December 2023
16:05‘Mijn reis is vol zelfreflectie en historisch inzicht’
door Steven Seedo
PARAMARIBO — “Het is mijn persoonlijk verhaal en ik deel het graag ook in Suriname, het land waar ik ben geboren. Stukje bij beetje leer ik wie mijn voorouders waren en hoe het slavernijverleden is verbonden met mijn eigen familiegeschiedenis. Het laatste hoofdstuk van mijn boek is trouwens in Suriname geschreven, vorig jaar november, toen ik hier was met mijn echtgenote.”
Dit zegt antropoloog Maria Reinders-Karg (72), over haar boek ‘Stil verleden – De ontdekking van mijn slavernijgeschiedenis’. Het wordt donderdag in het Nationaal Archief Suriname gepresenteerd met een lezing die dieper ingaat op de historische en persoonlijke betekenis van haar ontdekkingen. In Nederland was de presentatie kortgeleden.
“Het was indrukwekkend, heel emotioneel en ondanks de warmte had ik koude rillingen”
Emotioneel
Het boek biedt een gedetailleerde kijk op Reinders’ ontdekkingstocht, waarbij ze haar voorouders leert kennen en de connecties met het slavernijverleden blootlegt. Doorspekt met foto’s en persoonlijke herinneringen, neemt ze de lezer mee op een emotionele reis vol zelfreflectie en een historisch inzicht.
“Het laatste hoofdstuk heb ik in Paramaribo geschreven. Dat wilde ik heel graag. Ook om in de schoenen van mijn voorouders te staan. Daarom ben ik naar een vergelijkbare katoenplantage geweest. Het was indrukwekkend, heel emotioneel en ondanks de warmte had ik koude rillingen.”
(lees verder onder de foto)
Lesprogramma
De auteur, die ook oprichter is ‘Stichting Stil Verleden Nederland’, is in Suriname in verband met het lesprogramma ‘Geregistreerd Suriname’ dat ze samen met stichting Sukru Patu Saramacca uitvoert. De aftrap van de pilot lesprogramma’s (4) in Nickerie was heel bijzonder. “Allereerst, de belangstelling die er was van de studenten die zich hadden opgegeven. Mooi dat ik in mijn inleiding kon vertellen dat mijn grootvader Johann Gotliebb en zijn gezin in Nickerie gewoond hebben. Hij was hoofdonderwijzer in Nickerie. Zowel de docenten als de studenten waren geïnteresseerd. Ik vond het daarom geweldig om de aftrap te mogen doen in Nickerie om in de voetsporen van hem te zijn en ik was ook onder de indruk van de studenten die niet alleen aandachtig luisterden, maar ook meededen.”
Dankzij het Slavernijherdenkingsjaar van Nederland van 1 juli 2023 tot 1 juli 2024 kreeg ze de mogelijkheid het project ‘Geregistreerd Suriname ‘ uit te voeren. “Mensen moeten zich bewust worden van de slavernijgeschiedenis en het onderwijs is de plek waar dit moet gebeuren”, stelt Reinders-Karg. “Studenten van het Pedagogische Academie Basisonderwijs in Nederland en in Suriname van het Pedagogisch Instituut, maar ook in Caribisch Nederland moeten de geschiedenis van deze pijnlijke, maar interessante periode kennen.”
Collectieve erfenis
Reinders-Karg, actieve pleitbezorger voor bewustwording, geeft sinds 2014 met haar stichting voorlichting over het Nederlandse slavernijverleden. Ze noemt het verhaal van de slavernij en het kolonialisme vertellen haar missie. Haar overgrootvader was een Duitse blankofficier die later als plantagedirecteur drie zonen verwekte bij een slavin.
Reinders-Karg is in Suriname, maar woont sinds haar negentiende in Nederland. In 1981– ze was toen dertig – keerde ze voor het eerst weer in Suriname, omdat haar vader ernstig ziek was. Hij overleed kort na haar terugkeer. Dit leidde tot de ontdekking van een doos vol ongeopende brieven en documenten in zijn verlaten huis. “Veertig jaar later, met moed en antropologisch inzicht en mijn betrokkenheid bij het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis, opende ik de doos en ontrafelde mijn familiegeschiedenis, die diep verweven is met het slavernijverleden. Mijn reis, vol zelfreflectie en historisch inzicht, biedt niet alleen een persoonlijke ontdekking, maar werpt ook nieuw licht op onze collectieve erfenis.”
