Mentale gezondheidszorg

TRAUMATISCHE GEBEURTENISSEN LATEN een litteken op de ziel van de mens. Iemand die er volkomen gezond uitziet, kan zodanig zijn getraumatiseerd dat normaal functioneren niet meer mogelijk is. In Suriname blijft de mentale gezondheid eigenlijk een stiefkindje binnen de contreien van de volksgezondheid.

Er is een grote groep mensen die een zeer traumatische periode heeft doorgemaakt; de slachtoffers, nabestaanden en getuigen van de gruwelijkheden die zich hebben afgespeeld gedurende de Binnenlandse Oorlog. Veel militairen hebben allerlei gruwelijkheden meegemaakt. Een man die een zwangere vrouw met baby heeft gestoken, een andere weer die een hulpeloze peuter heeft verbrand. Het zijn gebeurtenissen die niet eenvoudig zijn te verwerken. Ook de families van die mensen zijn zeer getraumatiseerd door alles wat ze met hun geliefde hebben moeten doorstaan.

Aan de andere kant van de denkbeeldige scheiding staan de mensen die al deze gruwelijkheden hebben moeten doorstaan. In gesprek met de Ware Tijd geven slachtoffers van de Moiwana-slachting van ruim 37 jaar terug blijk van hevige emoties en ‘span ede’ wanneer ze over de misdaden praten die ze hebben gezien en die hun naasten het leven hebben gekost. Voor de mensen die zitten met de geestelijke impact van wreedheden is er vrijwel geen hulp. In veel van de gevallen is er geen ziektekostenverzekering, laat staan de weg naar de psycholoog.

Hoewel niet in een oorlog, lijken de families en vrienden van de mannen die in het Matawaigebied zijn omgekomen ook een trauma te hebben overgehouden aan het gebeuren. Zij hebben moeten meemaken hoe hun makkers met hen in een mijn zijn gegaan om er vervolgens nooit meer uit te komen. Anderen hebben zelfs gezien hoe de lichamen uit het puin staken; voorwaar een vreselijke getuigenis.

Het is dan ook fijn dat de Medische Zending hen psychosociale hulp biedt, maar misschien is het tijd om beleid te formuleren voor degene die door de oorlog en aan de oorlog gerelateerde activiteiten een geestelijke wond hebben opgelopen. Vaak zijn het jongens en mannen die nog steeds een meerwaarde kunnen hebben in hun eigen leven en de situatie van het land.

Het is jammer dat deze jongemannen worden vereenzelvigd met de leider van het leger toen en ze eigenlijk worden gezien als deel van het probleem. Het zijn, volkomen nuchter bekeken, mannen die gevolg hebben gegeven aan de oproep van de staat om voor hun land te vechten. Zelden wisten ze wat dat vechten precies van hun mentale instelling zou vereisen.

Met een land dat zo dunbevolkt is en met zoveel onverwerkt leed, wordt de eigen ontwikkeling tegengehouden als hier niet iets aan wordt gedaan. Mentale gezondheid hoort deel te zijn van het gezamenlijke streven naar een gezonde natie.