Sandra Schipper: ‘In Suriname neemt men het niet serieus maar het is een grote eer’

Sandra Schipper, geboren in Suriname en, zoals ze het zelf aangeeft, van het geslacht Campagne, is in 2015 met haar echtgenoot op reis geweest naar Ghana om haar 55ste verjaardag te vieren. Drie jaar later was het echtpaar er weer om de begrafenis van Kofi Anan mee te maken. “En daar heb ik dan familie ontmoet, van wie ik niet wist dat zij mijn familie waren.”

Tekst Tascha Aveloo

Beeld Privécollectie

Ze herinnert het zich als de dag van gisteren. “Ik zag een man staan en voelde een aparte aantrekkingskracht om met hem te gaan praten.” Wat Schipper niet wist, is dat die man lid was van een lokale koninklijke familie en zelf ook al een spirituele boodschap had gehad dat zij een lang verloren familielid was waar zij naar op zoek waren. “Het ging allemaal zo snel. Hij heeft de spirituele bevestiging tot twee keer toe gehad en is toen in beraad gegaan met de oudsten van de Ga-stam.”

Omdat het echtpaar ook heel gauw zou vertrekken, is besloten dat zij direct tot ‘koningin en koning’ zouden worden benoemd. Schipper is de eerste die binnen de eeuwenoude Ga-traditie als ‘niet daar geboren persoon’ formeel is erkend als te zijn lid van de koninklijke familie. “Mijn echtgenoot is geen deel van de familie, maar hij is als zodanig aangenomen. De familie, waar ik aan toe behoor, draagt de naam van ‘Ade’”, vertelt ze.

Schipper geeft aan dat de Ghanezen heel kerkelijk zijn, maar dat de traditionele waarden en normen en gebruiken hoog worden gehouden. “Die man die had mij gezien en vond me een leuke vrouw, maar als hij ging slapen dan kwamen zijn voorouders, heel intens en tastbaar met de boodschap dat ik familie was en dat tot tweemaal toe.”

In Ghana kunnen de spirituele mensen van de stam ontdekken wie familie is. “Ze smeren een soort kruid op je hals, vragen naar je naam en dan komt het antwoord”, legt Schipper uit. Na de bekroning kreeg zij speciale slippers, kleding en een voetketting. “In Suriname dragen we zomaar een voetketting. Daar mag het niet; alleen zij die behoren tot het koninklijk huis.”

Heel sceptisch

Als titel draagt zij nu ‘Na Amtjo de 2e’, Noya Manye, letterlijk vertaald ‘Koningin en vierde dochter’, Ontwikkeling brenger’. Inmiddels heeft het echtpaar vele contacten kunnen leggen, onder meer met de koning van de Ewe en Ashanti hene. “Ik heb gemerkt dat als ik het vertel dat Surinamers heel sceptisch zijn erover en beginnen te lachen. Men neemt het niet serieus. Terwijl koning of een chief zijn in Ghana echt een eer is.”

Zij merkt dat er geen kennis is hierover en dan maakt men vanuit die onwetendheid vervelende opmerkingen. “In Ghana bijvoorbeeld kan je absoluut geen grappen maken over de Ashanti koning. Dat is een heel serieus iets.”

Schipper vertelt dat zij, eerder in haar leven, al erop werd aangesproken dat zij iets ‘koninklijks’ had in haar uitstraling en waarom zij niet ging kijken wat haar roots waren. “Ik was toen een twintiger en ik was boos om die vraag. Ik zei ‘jullie hebben mijn familie gestolen uit Afrika en nu willen jullie dat ik mijn roots ga zoeken?’”

Zeer vereerd

Het echtpaar gaat volgend jaar weer naar Ghana voor de traditionele inauguratie. Dan zal Schipper gedurende zeven dagen in quarantaine vertoeven. Ze zal ook leren wat wel en niet mag als lid van het koningshuis. Ze is nu bezig de taal aan te leren. “Ik heb voor mezelf altijd al een gevoel gehad van ‘er is meer’. Wat dat meer was, wist ik niet, totdat dit gebeurde. En ik voel me zeer vereerd hierin.”

Een deel van haar familie was niet zo gecharmeerd van het verhaal en haar moeder wilde niet dat ze ‘te koop’ liep met het verhaal. “Nu is mijn moeder reeds vier jaar overleden. Ze is gaan rusten en dacht ik nu is de tijd dat ik hiermee naar buiten kan komen.”

Het echtpaar wil over twee jaar officieel in Ghana gaan wonen. “Ik heb besloten dat ik daar zou willen sterven. De liefde en respect die ik daar heb ervaren, is buitengewoon. Wat ik daar heb gevonden is Suriname in de jaren zeventig. Die sfeer.”

Keihard werken

Wat zij ook heeft gemerkt is dat veel gezichten lijken op Surinaamse gezichten. “En laat niemand je zeggen dat zwarte mensen lui zijn en niet hard willen werken. Want de innovatie, de drive om van alles te verkopen die wij daar hebben gezien is ongeëvenaard.”

Overal lopen volgens haar mannen en vrouwen die met tassen en banken en kinderen sjouwen, studenten die water en fruit verkopen voor hun zakgeld, grote markten met honderden stands van kleding tot voedingswaren. Het klein- en midden ondernemerschap is daar heel groot. “Het lijkt ook alsof er niets is dat ze niet kunnen maken, al is het iets heel oud, dan maken ze dat onderdeel na. Een klerenmaker komt met een mobiele naaimachine in je tuin zitten en maakt je kleren voor je in een paar uren. De mensen werken keihard en wachten niet op de overheid voor hulp.”

De bouwstijl in Ghana noemt ze vaak zeer extravagant en groots. Het echtpaar wil in de naaste toekomst vanuit Suriname tours organiseren naar het Afrikaanse land.-.

Sandra Schipper verhuisde in 1979 naar Nederland om te studeren. Ze noemt zichzelf een groot fan van kunst en cultuur en verzamelde veel kunst en antiek. Met architectuur heeft ze ook affiniteit. Haar echtgenoot Cornnelis James is topdiplomaat geweest en vertegenwoordiger bij de Europese Unie. In dat kader heeft Schipper op de standplaatsen waar zij woonden vaker kooklessen verzorgd aan diplomaten vrouwen.