Nationale rouw

REFLECTIE / Iwan Brave

Twee dagen van nationale rouw. Wat is de gedachtegang hierachter? Een ‘dag van nationale rouw’ kondig je niet lichtzinnig af. Laat staan twee. Vijftien doden in één klap rechtvaardigt zeker eentje. Maar waarom twee en wanneer zou je voor drie kiezen; als dertig mijnwerkers onder het zand worden bedolven?

Bij een dag van nationale rouw gaat het om collectieve rouw en de samenleving moet geschokt zijn. De mate van collectieve geschoktheid wordt medebepaald door de omstandigheden, normen en waarden. En hier wringt toch een beetje de schoen. Ongetwijfeld is elk individueel mens geschokt door de mijnramp. Maar hoe werkelijk geschokt zijn we als collectief? vraag me ik af.

Al die politieke partijen die in de pen klommen om hun geschoktheid te uiten en medeleven te betuigen. Allemaal vinden ze dat het tijd is voor ‘maatregelen’, ‘handhaving’ en ‘ordening’. Daaronder ook partijen die regeermacht hebben of in het verleden hebben gehad. Maar nimmer in haar regeerbloeiperiode heeft een partij haast gemaakt met ordening van de kleinschalige goudsector.

De grotendeels ‘illegale’ goudkoorts in Suriname kent namelijk veel politieke belangenverstrengeling. We zien op de oppervlakte vooral marrons en Brazilianen graven. Maar veel andere formele en informele sectoren liften mee met deze vorm van illegaliteit. Voor goudwinning heb je immers eveneens voertuigen, graafmachines en allerhande andere machines nodig, zo ook brandstof. De staat loopt ook veel inkomsten mis in de vorm van belastingen, wat vooral ook de bedoeling van velen is.

Politieke kundigheid en wil tot ordening zijn er niet. Zonder ordening kan de illegaliteit voortduren over de ruggen en lijken van voornamelijk marronjongemannen. Ik ben geschokt als mens, maar verkeer niet in nationale rouw op afroep van een overheid die uit belangenverstrengeling geen sier geeft om mens en milieu. Zo’n overheid als ver(oor)zaker voelt niet oprecht aan.