Regering niet in staat veiligheid en ordening goudsector aan te pakken

De regering blijkt niet in staat de veiligheid in de kleinschalige goudmijnbouwindustrie te garanderen en ook niet om de sector te kunnen ordenen. Dat is donderdag tijdens een persconferentie toegegeven door minister Kenneth Amoksi van Justitie en Politie en zijn collega Krishnakoemarie Mathoera van Defensie.

Tekst Wilfred Leeuwin

Beeld Edwien Bodjie

De voornaamste reden is dat er niet voldoende financiële en technische middelen daarvoor zijn. Het is een enorme uitdaging die niet gemakkelijker wordt omdat de kleinschalige goudzoekers, die veelal uit de goudgebieden afkomstig zijn, geen andere werkgelegenheid hebben, in een slechte achtergestelde sociaal-economische positie verkeren en op hun manier proberen een bestaan te hebben.

Gevraagd of de overheid wel in staat is het veiligheidsprobleem in dit specifieke geval te beheersen en als dat niet het geval is of het niet wachten is op de volgende ramp, antwoordde Amoksi: “Ik concludeer niet dat u het verkeerd ziet, maar ik zeg wel het is een constante monitoring.”

Volgens de minister is er voortdurend overleg met de goudmaatschappij geweest om de situatie onder controle te krijgen. Echter, er zijn steeds weer gouddelvers die zich naar de plek begeven. Ook nu nog en ze geven geen gehoor aan de oproep om het onveilige gebied te verlaten. “Na te zijn ontruimd door politie- en legereenheden zijn zij teruggegaan naar het gebied om te zoeken naar goud.”

De bewindsman geeft toe dat na die ontruiming het toezicht minder effectief is geweest. “Het spijt ons natuurlijk en we condoleren de mensen, maar er kan niet worden gezegd dat er geen aandacht is geweest om dit te monitoren en het geheel in goede banen te leiden.”

Bespreking kort vóór de ramp

In oktober is Amoksi, nadat goudmaatschappij Zijin Mining Group melding had gemaakt van de onveilige situatie waarin de gouddelvers verkeren, zich samen met vicepresident Ronnie Brunswijk, die is belast met de ordening, zich gaan oriënteren. Er is toen overleg gepleegd met het management van de maatschappij. Er zijn afspraken gemaakt en er is gerapporteerd aan president Chandrikapersad Santokhi.

Op de ochtend van de ramp, 20 november, is er onder leiding van Brunswijk nog vergaderd met de leiding van Zijin Mining Group. “Er zijn afspraken gemaakt over hoe deze zaak verder aan te pakken. De vraag was daarbij of een gedoogbeleid zou worden gevoerd in overleg met de goudmaatschappij, omdat de veiligheid op het spel staat en ook werd gesproken over de sociaal-economische situatie van de goudzoekers. De afspraken zijn niet uitgekristalliseerd. We waren en zijn bezig te praten over maatregelen, zoals registratie en het creëren van een veilige omgeving, maar we zijn er niet aan toe gekomen om deze afspraken concreet te maken en ze ook uit te voeren. Jammer genoeg is het er niet van gekomen. Vier uur na die bespreking voltrok de ramp zich”, verklaarde Amoksi.

Dubieuze rol Brunswijk

Echter, de Ware Tijd verneemt uit verschillende bronnen dat Brunswijk niet volledig zou hebben meegewerkt om de goudzoekers te laten verwijderen uit het gebied, maar juist naar mogelijkheden zou hebben gezocht dat zij zouden blijven zoeken naar goud in de onveilige situatie. In een reportage van nieuwssite Sun Web, op de plek van de ramp is dit ook bevestigd door een kapitein uit het gebied.

Amoksi gaf aan dat de politie samenwerkt met de leiding van de commissie Ordening Kleinschalige Goudsector. De afgelopen weken en dagen heeft de regering in het kader van de nagestreefde ordening van de sector besloten dat de werkzaamheden worden uitgebreid met justitie en de Belastingdienst Suriname. Er moet een complete heroriëntatie en herinrichting plaatsvinden van de goudsector. Volgens Amoksi heeft president Santokhi de vicepresident aangewezen om namens de regering het project te trekken.

Complex probleem

Mathoera: “We geven toe dat het een complexe uitdaging is. Je moet ontzettend veel capaciteit hebben om daar aanwezig te zijn.” Volgens haar horen bij deze complexiteit ook tal van andere logistieke zaken, zoals de veiligheid van manschappen, voeding en materiaal.

De bewindsvrouw ontkende niet dat de overheid een eigen verantwoordelijkheid heeft, maar wees ook naar de goudmaatschappij. De regering is er niet op uit het productieproces van het bedrijf te frustreren, omdat dat een belangrijke bron van inkomsten is.

Mathoera herinnerde eraan dat deze uitdagingen plaatsvinden midden in een crisis waarin het land zich bevindt en dat in één keer investeren in de ordening en de veiligheid op dit moment niet mogelijk is. Ze stelde dat vooral moet worden gekeken naar alternatieve werkomstandigheden voor de kleinschalige gouddelvers, maar ook naar herscholing en bewustwording. “Het is een heel complex vraagstuk dat vraagt om een integrale aanpak. In één keer valt het niet op te lossen en zeker niet in een crisisperiode. Als regering proberen wij toch te ontmoedigen en maatregelen te treffen, maar tegelijkertijd zijn er risico’s die nu hebben geleid tot dit ongeval.”

Nog gouddelvers vermist

Op de persconferentie waren ook minister Gracia Emanuël van Regionale Ontwikkeling en Sport, districtscommissaris Ludwig Mendelzoon van Brokopondo, directeur Herman Jintie van de Medische Zending, voorzitter Jerry Slijngard van het Nationaal Coördinatiecentrum Rampenbeheersing en enkele politiefunctionarissen aanwezig. Allen hebben met nadruk de kleinschalige goudzoekers opgeroepen het onveilige gebeid onmiddellijk te verlaten.

Van de vijftien omgekomen mannen zijn intussen twaalf geïdentificeerd. De ontzielde lichaam zullen na overleg met het Openbaar Ministerie worden afgestaan aan de families. Er moet nog worden gezocht naar mogelijke slachtoffers op de plek van de ramp. Er is een oproep gedaan aan familie en de lokale gemeenschap om niet te gaan zoeken naar vermisten in het gebied omdat het daarvoor te onveilig is.