Jaïr Tjon En Fa: ‘Mijn goal is altijd de eerste plaats’

“Ik verwacht op het podium te staan. Ik onderschat niemand, maar Nicholas en Kevin zijn de zware tegenstanders”, zegt Jaïr Tjon En Fa over de concurrentie tijdens de Pan-Amerikaanse Spelen in Santiago, Chili. Gevraagd of hij op een speciale plek mikt in de finale is zijn antwoord: “Mijn goals is altijd de eerste plaats.”

Tekst en beeld Desney Romeo

Voor het eerst in de geschiedenis van de Pan-Amerikaanse Spelen zal Suriname op het onderdeel baanwielrennen worden vertegenwoordigd door twee sporters. Waar Tachana Dalger debuteert en probeert zo hoog mogelijk te eindigen, gaat Tjon En Fa voor eremetaal. Aangezien hij al geruime tijd met de wereldtop meedraait, is de algemene verwachting – ook van hem – dat hij Santiago verlaat met medailles op de onderdelen 200 meter sprint en de keirin.

De baanwielrenner, die vorige week zijn dertigste jaardag vierde, maakt duidelijk dat deze regionale wedstrijden niet relevant zijn voor het scoren van punten voor de Olympische Spelen van 2024 in Parijs. Hij en trainingsmaat Nicholas Paul hebben daarom normaal getraind op de World Cycling Center van de Internationale Wielrenunie in Zwitserland. Ze hebben niets extra gedaan.

90 procent scherpte

Het duo is volgens Tjon En Fa niet op topniveau, zoals tijdens de wereldkampioenschappen of de Pan-Amerikaanse kampioenschappen. Maar de Surinamer haast zich te zeggen dat beiden wel in staat zijn te winnen. Volgens zijn eigen inschatting is Tjon En Fa op 90 procent scherpte wat “zeker voldoende” is voor een medaille in Chili.

Hij had zondag een volledige training. Die was geconcentreerd op activation exercises; korte sprints om bezig te zijn. Tot aan de 200 meter sprint, die woensdag wordt verreden, zal de Surinamer op de rolbank bezig zijn en op de hometrainer. Tjon En Fa maakt een ontspannen indruk.

(lees verder onder de foto)

Debuut

Dalger woont en traint al geruime tijd op Trinidad en Tobago, terwijl ze voor het afreizen naar Chili een trainingsstage van drie weken had in Colombia. Zij wil zich zowel op de sprint als de keirin kwalificeren voor de tweede fase, maar mikt op de keirin zelfs op een plek in de finale.

Dalger kwalificeerde zich tijdens de Centraal-Amerikaanse en Caribische Spelen (Cacso Games) voor de Pan-Am Games. Haar aanwezigheid in Chili betekent heel veel voor haar en is een prikkel voor haar om beter te worden.

De Surinaamse zegt heel hard te hebben gewerkt in de voorbereiding naar Santiago toe en dat het vertrouwen in zichzelf daarom ook heel hoog is. Ze gaat ervan uit dat er in Chili een stijgende lijn te merken moet zijn. De periode in Medellín heeft ze als “heel pittig” ervaren. De tegenstand die ze kreeg was van een hoog niveau wat zij als erg positief heeft mogen ervaren.

Geen cadeau

Christopher Gill, de coach van Dalger, maakt duidelijk dat ze haar plek in Chili heeft verdiend en dat die geen cadeau is geweest. “Wij mogen niet uit het oog verliezen dat Tachana zich heeft gekwalificeerd voor Santiago. Het was dus geen wildcard. Dat is een belangrijk gegeven. Ze is gegroeid van een middelmatige wielrenster naar een topwielrenster in de regio en moet nu harder werken om verder te komen.”

Hoewel hij intussen al anderhalf jaar met de Surinaamse werkt, zegt hij niet de reden te zijn voor haar vooruitgang. De coach meent de wielrenster slechts te hebben geleerd hoe zij zichzelf beter moet maken. “Ik heb haar kunnen wijzen hoe ze moet groeien, hoe ze beter moet worden, hoe ze haar attitude moet verbeteren, maar het meest belangrijke wat ik haar heb gezegd is dat haar performance haar verantwoordelijkheid is. Ik kan namelijk niet voor haar rijden, dus haar training en alles is haar verantwoordelijkheid en de mate waarin ze die verantwoordelijkheid accepteert zal haar beter maken.”

De coach onderstreept dat Dalger nog een lange weg heeft af te leggen. “Ze is zonder meer op de juiste weg om haar verantwoordelijkheid als sporter te begrijpen. Ik zie de veranderingen in ieder geval mentaal en voor wat haar attitude betreft, maar nogmaals we hebben een lange weg te gaan.”

Hij mikt erop dat zijn pupil in Chili op beide onderdelen in de top tien eindigt. “Het zal niet makkelijk zijn, omdat er een aantal top wielrensters hier zijn, Op de baan zal de Surinaamse het moeten opnemen tegen onder anderen Martha Pineda, die vier jaar geleden tijdens de Pan-Am Games in Lima de eerste Colombiaanse werd die wielrengoud won. Verder Olympische kampioene Kelsey Mitchell en goud olympische spelen, de Pan-Amerikaanse kampioene Lauriane Genest uit Canada en Daniela Gaxiola van Mexico. “Deze vrouwen behoren tot de wereldtop, het zal dus een toffe competitie worden, maar de top tien in beide categorieën is ons doel.”

Ondersteuning noodzakelijk

De coach roept de Surinaamse samenleving Dalger te ondersteunen. “Het is een erg moeilijk traject geweest en ze verdient sowieso de ondersteuning, niet alleen van het Surinaams Olympisch Comité, maar ook van het bedrijfsleven. Als persoon is zij namelijk ook bezig zich te ontwikkelen. Het gaat dan niet alleen om het fysieke, maar ook haar ontwikkeling buiten de sport. Dat loopt nog niet zoals het moet.”

Hij herhaalt dat de Surinaamse progressie boekt, maar nog een lange weg heeft te gaan. “De meeste wielrenners waarmee wij bezig zijn, zijn zeker vijf jaar langer op dit niveau bezig. Tachana is nu een jaar bezig dus de hulp van het SOC, bedrijfsleven en de overheid is van eminent belang voor haar ontwikkeling.”